EN: The letter "a".
NL: De letter "a".
FR: La lettre "a".
ES: La letra "a".
SR: "A" na a 1i skrifimarki.
EN: A is the 1st letter.
NL: A is de 1e letter.
FR: A est la première lettre.
ES: A es la primera letra.
SR: Agu yu e skrifi nanga wan a.
EN: Agu is written with an a.
NL: Agu schrijf je met een a.
FR: Agu s'écrit avec un a.
ES: Agu se escribe con una a.
A a 2. ppn
EN: he, she, it; personal pronoun, third person, singular, subject.
NL: hij, zij, het; persoonlijke voornaamwoord, derde persoon, enkelvoud, onderwerp.
FR: il, elle, ça; pronom personnel, troisième personne, singulier, sujet.
ES: él, ella, ello; pronombre personal, tercera persona, singular, sujeto.
SR: A e go na skoro.
EN: He is going to school.
NL: Hij gaat naar school.
FR: Il va à l'école.
ES: Él va a la escuela.
SR: A e du en oso-wroko.
EN: She is doing her homework.
NL: Ze doet haar huiswerk.
FR: Elle fait ses devoirs.
ES: Ella está haciendo su tarea.
SR: Pe Sofi de? A de na wroko.
EN: Where is Sofi? She is at work.
NL: Waar is Sofi? Zij is op het werk.
FR: Où est Sofi ? Elle est au travail.
ES: ¿Dónde está Sofi? Está en el trabajo.
SR: A de na fesisey.
EN: It is infront.
NL: Het is aan de voorkant.
FR: C'est devant.
ES: Esta en el frente.
SR: San Yani e du? A e nyan.
FR: Que fait Yani? Il mange.
ES: ¿Qué está haciendo Yani? Está comiendo.
a 3. acl.
EN: the.
NL: de, het.
FR: le, la.
ES: el, la.
SR: A boy e nyan brede.
EN: The boy eats bread.
NL: De jongen eet brood.
FR: Le garçon mange du pain.
ES: El niño come pan.
SR: A baysigri de dya.
EN: The bicycle is here.
NL: De fiets is hier.
FR: Le vélo est là.
ES: La bicicleta está aquí.
SR: A oso fu Yani e bron.
EN: The house of Yani is on fire.
NL: Het huis van Yani staat in brand.
FR: La maison de Yani est en feu.
ES: La casa de Yani está en llamas.
SR: A pikin e waka gwe.
EN: The child walks away.
NL: Het kind loopt weg.
FR: L'enfant s'enfuit.
ES: El niño huye.
SR: Pe yu parkeri a wagi?
EN: where did you park the car?
NL: Waar heb je de auto geparkeerd?
FR: Où as-tu garé la voiture?
ES: ¿Dónde estacionaste el coche?
SR: A ten fu.
EN: The time of.
NL: De tijd van.
FR: le temps de.
ES: El tiempo de.
abani nn. ✓
EN: villain, scoundrel, robber.
NL: misdadiger, schurk, rover.
FR: criminel, méchant, voleur.
ES: Villano, sinvergüenza, ladrón.
Yani na wan abani = Yani is a villain = Yani is een schurk.
EN: Yani is a villain.
NL: Yani is een schurk.
FR: Yani est un méchant.
ES: Yani es un villano.
SR: A foto disi lay abani.
EN: This city has many robbers.
NL: Deze stad heeft veel rovers.
FR: Cette ville a beaucoup de voleurs.
ES: Esta ciudad tiene muchos ladrones.
abi 1. vb. ✓
EN: to have.
NL: hebben.
FR: avoir.
ES: tener.
SR: Omeni sma no abi internet? ✓
EN: How many people don't have internet?
NL: Hoeveel mensen hebben geen internet?
FR: Combien de personnes n'ont pas d'internet?
ES: ¿Cuántas personas no tienen internet?
SR: Mi abi bun furu moni. ✓
EN: I have a lot of money.
NL: Ik heb heel veel geld.
FR: J'ai beaucoup d'argent.
ES: Tengo mucho dinero.
SR: Mi gran-mma ben abi wan ...
EN: My grandmother had a ...
NL: Mijn grootmoeder had een ...
FR: Ma grand-mère avait un...
ES: Mi abuela tenía...
Yani abi wan oso na Para = Yani has a house in Para = Yani heeft een huis in Para.
SR: Sofi abi wan nyun wagi.
EN: Sofi has a new car.
NL: Sofi heeft een nieuwe auto.
FR: Sofi a une nouvelle voiture.
ES: Sofi tiene un coche nuevo.
abi ati = to have courage = lef hebben, moed hebben, durven.
EN: to have courage, to dare.
NL: lef hebben, moed hebben, durven.
FR: avoir du courage, oser.
ES: tener coraje, atreverse.
SR: A man disi abi ati, yèrè!
EN: This man has guts, you hear!
NL: Deze man heeft lef, hoor!
FR: Cet homme ne manque pas de cran, dis donc!
ES: Este hombre tiene agallas, de verdad!
SR: abi ay.
EN: to pay close attention; to pay more attention.
NL: heel goed opletten; beter opletten.
FR: être très attentif; prêter plus d'attention.
ES: estar muy atento; prestar más atención.
SR: Boy, yu no abi ay?
EN: Boy, don't you have eyes?
NL: Jongen, heb je geen ogen?
FR: Hé, tu n'as pas d'yeux?
ES: Chico, ¿no tienes ojos?
SR: A ppa disi no abi ay, a waka kon tuka nanga mi.
EN: This father has no eyes, he just walks into me.
NL: Deze vader heeft geen ogen, hij loopt gewoon tegen me aan.
FR: Ce père n'a pas d'yeux, il me fonce dessus.
ES: Este padre no tiene ojos, simplemente choca contra mí.
SR: Yani abi ay boy, a oto dati fowtu, ma a si en fruku fruku.
EN: Yani is paying close attention, that car is wrong, but he saw it quickly.
NL: Yani let goed op hoor, die auto is fout, maar hij zag het snel.
FR: Yani est très attentif, la voiture n'est pas du bon côté, mais il l'a vue rapidement.
ES: Yani está muy atento, ese coche está mal, pero lo vio rápidamente.
abi bere - to be pregnant - zwanger zijn.
abi bigi-ay - to be envious - afgunstig zijn.
abi bigimemre - to feel too worthy - hoogmoedig zijn.
abi bribi na ini a driktoro - to have confidence in the director - vertrouwen hebben in de directeur.
abi drey-ay - to be bold - vrijpostig zijn; brutaal zijn.
abi ede - to understand quickly - snel begrijpen.
abi fanowdu - to need - nodig hebben.
Mi abi yu fanowdu!
EN: I need you!
NL: Ik heb je nodig!
FR: j'ai besoin de toi!
ES: ¡te necesito!
mi no abi yu sensi fanowdu - I don't need your money - ik heb je centen niet nodig.
abi fu - to have to - moeten; hoeven te; verplicht zijn.
abi frikowtu - to have a cold - verkouden zijn.
abi furu - to have a lot - veel hebben.
abi gridifasi - to be greed - hebzucht zijn, gierig zijn.
abi gridimaniri - to have greedy ways - hebzuchtige manieren hebben.
abi heymemre - to be too proud - hoogmoedig zijn.
abi kina, sin abi trefu - to be allergic to - allergisch zijn voor.
abi krakti - to have strength - kracht hebben.
abi krinskin - to be lucky - geluk hebben.
abi langabere - to insist - blijven aandingen.
abi leti - to be right - gelijk hebben.
abi libi - strange way of life - rare manieren van leven.
abi makti - to have power - macht hebben.
abi maniri - to have good manners - goede manieren hebben.
abi moni - to have money - geld hebben.
abi nofo - to have enough - genoeg hebben.
abi fu nyan - to have to eat - hebben te eten.
Mi no abi noti fu nyan.
EN: I have nothing to eat.
NL: Ik heb niets om te eten.
FR: Je n'ai rien à manger.
ES: No tengo nada que comer.
Sranan abi fu nyan - Suriname has to eat - Suriname heeft om te eten.
abi nnyan - to have food - voedsel hebben, eten hebben.
Sranan abi nnyan - Suriname has food - Suriname heeft voedsel.
abi nyunsu - to have news - nieuws hebben.
abi bun nyunsu - to have good news - goede nieuws hebben.
abi pori nyunsu - to have bad news - slecht nieuws hebben.
abi ogri-ati - to be envious - afgunstig zijn.
abi pasensi - to be patient - geduld hebben.
abi pikinso - to have a little bit - een beetje hebben.
abi pikinso moni - to have a little bit money - een beetje geld hebben.
Yani abi pikinso moni - Yani has a little bit money - Yani heeft een beetje geld.
abi prisiri - to have fun - plezier hebben.
abi sakafasi - to be humble - nederig zijn.
abi siki - to have disease - ziekte hebben.
abi sribi - to be sleepy - slaperig zijn.
abi strafu - to be punished - straf hebben, gestraft worden.
abi syen - to be ashamed - zich schamen.
abi takru-ati - to have bad manners - slecht en gemeen zijn.
abi takrudu - to be cruel - wreed zijn.
abi takrumaniri - to have bad manners - slechte manieren hebben.
abi takrulibi - to have bad manners - slechte en gemene manieren van leven hebben.
abi ten - to have time - tijd hebben.
abi trefu - to be allergic to - allergisch zijn voor; sin: abi kina.
abi trobi - to be against - tegen zijn.
abi trobi - to have objection - bezwaar hebben.
abi tranga-yesi - to be stubborn - koppig zijn, hardhorend zijn.
abi takrufasi - to be mean - gemeen zijn.
abi wan man - to have a man - een man hebben.
abi wan siki - to have a disease - een ziekte hebben.
abi wan uma - to have a woman - een vrouw hebben.
abi wan wroko - to have a job - een werk hebben, een baan hebben.
abi wroko - to have work - werk hebben.
abi yari - to be older than expected - ouder zijn dan verwacht.
abi yesi - to listen to - luisteren naar.
Odo:
1. Grontapu no abi tifi, ma a e beti. = The world is toothless, but it bites. = De wereld is tandloos, maar het bijt.
2. Ondrofeni fu lobi no abi kaba. = Experience of love is endless. = Ervaring van liefde is eindeloos.
3. Tide na tide, tamara no abi sorgu. = Today is today, tomorrow has no worries. = Het is vandaag, morgen zonder zorgen.
abi 2. vb.
EN: to own, to possess, to have.
NL: bezitten, hebben.
FR: posséder.
ES: poseer.
SR: Suma abi a oso disi?
EN: Who owns this house?
NL: Van wie is dit huis?
FR: À qui appartient cette maison?
ES: ¿Quién es dueño de esta casa?
abiti nn = animal trap = dierenval.
Yani e seti wan abiti - Ysni sets a animal trap - Yani zet een dierenval.
Den boy go seti abiti - the boys went to set animal traps - de jongens zijn direnvallen gaan zetten.
Mi abiti no fanga noti - my animal trap caught nothing - mijn dierenval ving niets.
aboma nn = anaconda = anaconda.
wan aboma kisi a dagu - an anaconda has captured the dog - een anaconda heeft de hond gevangen.
wan aboma de na ini a dyari - an anaconda is in the yard - een anaconda is op het erf.
Yani kiri wan aboma - Yani has killed an anaconda - Yani heeft een anacconda gedood.
abongra nn.; sin: bongila.
EN: sesame seed.
NL: sesamzaad.
FR: graines de sésame.
ES: semillas de sésamo.
Yani e prani bongila - Yani plants sesame seeds - Yani plant sesamzaadjes.
Mi abi wan gron nanga abongra - i have a farmland with sesame seeds - ik heb een akker met sesamzaadjes.
abra vb = to cross, to traverse = oversteken, doorkruisen.
Den pikin e abra a strati - the children cross the street - de kinderen steken de straat over.
Luku, pe a lawman e abra a strati - look where the madman crosses the street - kijk, waar de gekke de straat oversteekt.
Omeni a de fu abra a liba? - How much is it to cross the river? - Hoeveel is het om de rivier over te steken?
dyonpo abra - jump over - springen over.
Yani dyonpo abra a fensre - Yani jumped through the window - Yani heeft door de raam gesprongen.
frey abra - fly over - vliegen over.
Opolani no e frey abra Gaza - plane are not flying over Gaza - vliegtuigen vliegen niet over Gaza vliegen.
gi abra - to abandon, to give up, to quit - opgeven, overgeven.
Mi gi a wroko abra - i have given up the job - ik heb de baan opgegeven.
gi ensrefi abra - to surrender oneself - zichzelf overgeven.
Skowtu, gi yusrefi abra! - Police, surrender yourself! - Politie, geef jezelf over!
gi ensrefi abra na - to surrender oneself to - zichzelf overgeven aan.
Yani gi ensrefi abra na skowtu - Yani has handed himself over to the police - Yani heeft zichzelf overgegeven aan de politie.
koti abra - to cross unexpectedly "perpendicularly" - onverwacht "loodrecht" oversteken.
Di Yani si mi, a koti abra - When Yani saw me, he unexpectedly crossed "perpendicularly" - Toen Yani mij heeft gezien, heeft hij onverwacht "loodrecht" overgestoken.
Sofi si skowtu, a koti abra - Sofi saw the police, she unexpectedly crossed "perpendicularly" - Sofi zag de politie, ze heeft onverwacht "loodrecht" overgestoken.
lon abra - to cross running - rennend oversteken.
Yani lon abra a strati - Yani ran across the street - Yani rende de straat over.
skrifi abra - to write about - schrijven over.
Yani skrifi abra yu - Yani has written about you - Yani heeft over je geschreven.
skrifi abra wan sani - write about something - over iets schrijven.
skrifi abra wan sma - write about someone - over iemand schrijven.
Sofi e skrifi abra Maya - Sofi writes about Maya - Sofi schrijft over Maya.
skrifi abra - to write down - opschrijven.
Yani skrifi a poema abra - Yani has written down the cougar - Yani heeft de poema opgeschreven.
skrifi abra - to overwrite - overschrijven, kopiëren.
Yani skrifi a poema abra - Yani has copied the cougar - Yani heeft de poema overgeschreven.
taki abra - speak about - spreken over.
Den kel e taki abra Yani - Those guys are talking about Yani - Die kerels praten over Yani.
tan abra - to remain - overblijven.
A manya disi tan abra - this mango is left over - deze mango is overgebleven.
waka abra - to walk over - lopen over .
waka abra a broki - to walk over the bridge - over de brug lopen.
Yani e waka abra a broki - Yani walks across the bridge - Yani loopt over de brug.
waka abra wan sma - to walk over someone - lopen over iemand .
Yani waka abra Sofi - Yani walked over Sofi - Yani heeft over Sofi gelopen.
tan abra - to live opposite - wonen tegenover.
Yani e tan abra a datra-oso - Yani lives opposite the hospital - Yani woont tegenover het hospitaal.
Mi e tan leti abra a skoro - i live right opposite the school - ik woon recht tegenover de school.
tan abra - to remain - overblijven.
A manya disi tan abra - this mango is left over - deze mango is overgebleven.
abrasey nn.
EN: the other side.
NL: de overkant.
FR: l'autre côté.
ES: el otro lado.
Yani e libi dya na abrasey - Yani lives across the street from here - Yani woont hier aan de overkant.
Mi poti mi wagi na abrasey - I parked my car on the other side - ik heb mijn wagen aan de overkant gezet.
Kon un go koyri na abrasey - let's go for a walk on the other side - laten wij gaan wandelen aan de overkant.
Den go koyri na abrasey fu a liba - They went for a walk across the river - Ze zijn gaan wandelen aan de overkant van de rivier.
abrasey fu - in front of, on the other side of - tegenover, aan de overkant van.
abrawatra nn = abroad, overseas = buitenland, overzee.
Yani e tan na abra-watra - Yani lives abroad - Yani woont in het buitenland.
A go nanga fakansi na abra-watra - He is on holiday abroad - Hij is met vakantie in het buitenland.
Yu no yere a nyunsu fu abra-watra? - Haven't you heard the news of abroad? - Heb je het nieuws van het buitenland niet gehoord?
abrawatraman nn = foreigner = buitenlander.
A boy disi na wan abra-watraman - This boy is a foreigner - deze jongen is een buitenlander.
De skowtu kisi 3 abra-watraman - The police have arrested 3 foreigners - de politie heeft 3 buitenlanders gearresteerd.
Wan abra-watraman e tan dya - a foreigner is living here - een buitenlander woont hier.
adyosi = farewell = vaarwel.
How to pronounce "adyosi" in Sranantongo.
bari adyosi - to say farewell - vaarwel zeggen.
mi e bari un adyosi - i say farewell to you - ik zeg vaarwel tot u.
Yuani a bari yu adyosi - Yanis is saying farewell to you - Yani zegt u vaarwel.
taki adyosi - to say farewell - vaarwel zeggen.
afkati 1. nn = lawyer = advocaat, jurist; sin: weytisabiman, yuristi.
Yani na wan afkati - Yani is a lawyer - Yani is een advocaat.
Sofi e stuka na "a fakulteyti fu weyti," fu tron afkati - Sofi is studying at the Faculty of Law to become a lawyer - Sofi studeert aan de Faculteit der Rechtsgeleerdheid om advocaat te worden.
A yari di pasa, mi brada tron afkati - Last year my brother has become a lawyer - Vorige jaar is mijn broer advocaat geworden.
afkati 2. nn = avocado = avocado, een soort vrucht.
Mi abi wan afkati ini mi dyari - I have an avocado in my garden - ik hen een advocado in mijn tuin.
Sofi e prani afkati - Sofi plants avocados - Sofi plant avocado's.
afkatibon nn = avocado tree, a kind of fruit tree = avocadoboom, een soort vruchtboom.
Mi abi tu afkatibon = I have two avocado trees = ik heb twee avocadobomen.
Sofi e prani wan afkatibon - Sofi plants an avocado tree - Sofi plant een avocadoboom.
afkodrey nn = idolatry = afgoderij.
Den sma dati e du na afokodrey = those people practice idolatry = die mensen beoefenen afgoderij.
Yani lobi afokodrey = Yani likes idolatry = Yani houdt van afgoderij.
Sofi no lobi afokodrey = Sofi does not like idolatry = Sofi houdt niet van afgoderij.
afkodreysma nn - idolatry practitioners - beoefenaars van afgoderij.
Son kondre lay afokodreysma - some countries have many practitioners of idolatry - sommige landen hebben veel beoefenaars van afgoderij.
Sofi nanga afokodreysma no e mati - Sofi does not befriend idolatry practitioners - Sofi bevriendt niet met afgoderij beoefenaars.
afo nn = great-grandparent = overgrootouder.
Mi afo ben e tan dya = my ancestors lived here = mijn voorouders woonden hier.
Yani ben go luku wan grebi fu en afo = Yani went to visit a grave of his ancestors = Yani ging een graf van zijn voorouders bezoeken.
afopikin nn; = great-grandchild = achterkleinkind.
Sin: pikinpikin.
Disi na den afopikin fu Anton De Kom = these are the great-grandchildren of ADK = dit zijn de achterkleinkinderen van ADK.
Den pikinpikin fu Da Gende = the great-grandchildren of Da Gende = de achterkleinkinderen van Da Gende.
afrontu vb - to hurt, to offend - beledigen, kwetsen.
EN: to offend, to insult, to affront.
NL: beledigen, kwetsen.
FR: affronter.
ES: ofender.
SR: Yani no e afrontu en eygi sani.
EN: Yani doesn't offend its own thing.
NL: Yani kwetst zijn eigen ding niet.
FR: Yani ne fait pas de mal à sa propre chose.
ES: Yani no hace daño a lo suyo.
SR: A boy disi e waka afrontu en eygi kondre.
EN: This boy constantly insults his own country.
NL: Deze jongen beledigt voortdurend zijn eigen land.
FR: Ce garçon insulte constamment son propre pays.
ES: Este chico insulta constantemente a su propio país.
Den o afrontu yu - they will hurt you - ze zullen je kwetsen.
afrontu nn.
EN: insult.
NL: belediging.
FR: une insulte.
ES: un insulto.
afu 1. adj = half = half.
EN: half.
NL: half.
FR: moitié.
ES: medio.
SR: afu skoynsi.
EN: a little bit slanted.
NL: een beetje schuin, een beetje scheef.
FR: un peu incliné.
ES: un poco inclinado.
SR: wan afu youru.
EN: half an hour.
NL: een half uur.
FR: une demi-heure.
ES: media hora.
OD: Mi na afusensi, no wan sma kan broko mi.
EN: I am a half cent, nobody can exchange me.
NL: Ik ben een halve cent, niemand kan mij wisselen.
FR: Je suis un demi-centime, personne ne peut me changer.
ES: Soy medio centavo, nadie puede cambiarme.
afu 2. nn = half = half.
SR: Tu yari nanga afu.
EN: two and a half years.
NL: twee en een half jaar.
FR: deux ans et demi.
ES: dos años y medio.
afu 3. = half = de helft = la moitié.
Teki afu! = take half! = neem de helft!
Teki afu fu a brede = take half of the bread = neem de helft van het brood.
Gi mi afu! = give me half! = geef me de helft.
Gi mi afu fu a karu = gives me half of the corn = geeft mij de helft van de maïs.
Teki afu fu a apresina = take half of the orange = neem de helft van de sinaaasappel.
Mi kisi wan afu nomo = i only got half = Ik kreeg maar de helft.
afu-afu - partly, partially - deels, gedeeltelijk.
Yani no e nyan ala a nnyan, a e libi en afu-afu - Yani doesn't eat all the food, he leaves half - Yani eet niet al zijn eten op, ze eet halfjes.
de afu-afu - to be so-so - zo-zo zijn.
a e go afu-afu - it goes so-so - het gaat zo-zo.
afubrada nn = half-brother = halfbroer.
SR: Yani na mi afubrada.
EN: Yani is my half-brother.
NL: Yani is mijn halfbroer.
FR: Yani est mon demi-frère.
ES: Yani es mi medio hermano.
afudaki nn; = half roof = halve dak.
Sin: tenti.
mi bow wan afudaki = i have built a half roof = Ik heb een half dak gebouwd.
Yani e bow wan afudaki = Yani builds half a roof = Yani bouwt een halve dak.
afupasi nn = midway, halfway = halverwege.
Mi o tyari yu go afupasi = i will go with halfway = ik ga haverwege met je.
A taksi o saka you afupasi = the taxi will drop you halway = de taxi gaat je haverwege afzetten.
tyari mi go na afupasi - walk with me halfway = loop met me mee halverwege.
Yani e wakti yu na afupasi - Yani is waiting for you halfway - Yani wacht op je halverwege.
afupisi nn - half piece - half stuk.
gi mi wan afupisi - give me half a piece - geef me een halve stuk.
mi no wani wan afupisi - I don't want half a piece - ik will geen halve stuk.
afusensi nn. ✓ = half cent = halve cent.
Odo: mi na afusensi, yu no kan broko mi - i am a half cent, you can't change me - ik ben een halve cent, mij kan je niet delen.
afusisa nn - half-sister - halfzus.
Sofi na mi afusisa - Sofi is my half-sister - Sofi is mijn halfzus.
mi abi dri afusisa - i have three half-sister - ik heb drie halfzussen.
afuyuru nn = half an hour = een half uur = une demi-heure.
agama nn = gecko = gekko.
Wan agama de na a bromki - a gecko is at the flower - een gekko is bij de bloem.
Tu agama de na ini a oso - there are two geckos in the house - er zijn twee gekko's in het huis.
agen adv, sin baka, ete wan leisi, ete wan tron = again = nog een keer, nogmaals, opnieuw, weer = encore.
Sofi kon agen - Sofi has come again - Sofi is weer gekomen.
Yani e gwe baka - Yani leaves again - Yani gaat weer weg.
Maya kon ete wan tron - Maya has come again - Maya is nog een keer gekomen.
agen adv, sin baka, kaba - again - alweer, weer, er weer.
sin: baka.
Sofi kon baka kaba - Sofi is back again - Sofi is er alweer .
Yani e gwe baka kaba - Yani leaves back again - Yani gaat alweer weg.
Maya kon baka kaba - Maya is back again - Maya is er alweer.
agersitori nn - similarity, parable - gelijkenis, parabel.
Yesuwa ben leri den sma nanga agersitori - Jesus taught the people with parables - Jezus onderwees de mensen met gelijkenissen.
Sofi e leri den pikin nanga agersitori tu - Sofi teaches the kids with parables too - Sofi leert de kinderen ook met gelijkenissen.
agida nn = a long drum = een lange trommel.
Yani sabi naki agida - Yani knows how to play the agida - Yani weet de agida te bespelen.
Sofi noiti no prey agida - Sofi has never played the agida - Sofi heeft nooit de agida bespeelt.
Maya wani leri prey agida - Maya wants to learn to play the agida - Maya wil de agida leren bespelen.
agidya nn, sin gindyamaka = porcupine = stekelvarken.
sin: gindyamaka.
Luku bun, a agidya o sutu yu - careful, the porcupine will prick you - voorzichtig, de stekelvarken zal je prikken.
A agidya sutu Yani - The porcupine has pricked Yani - de stekelvarken heeft Yani geprikt.
agra nn - hunting hail, shotgun hail - jachthagel.
panya-agra - shotgun - hagelgeweer.
tumofogon - double barrel shotgun - dubbelloops jachtgeweer.
gonilopu - gunbarrel - geweerloop.
gonilay - gun bullet - geweerkogel.
goni-ggo - the gunstock, the gun butt - de geweerkolf.
goni-agra - hunting hail - jachthagel.
goni-mofo - the muzzle - geweersnuit.
ontigon - shotgun - jachtgeweer.
kugru nn, syn patron, lay - bullet - kogel.
agrasiri nn - shotgun hail - jachtgeweer hagel.
Wan agrasiri kisi me - a shotgun hail hit me - een jachtgeweer hagel heeft me geraakt.
agu nn - pig - varken.
bay agu - to buy pork - varkensvlees kopen.
SR: den agu.
EN: the pigs.
NL: de varkens.
FR: les cochons.
ES: los cerdos.
SR: wantu agu.
EN: a number of pigs; a few pigs.
NL: een aantal varkens; een paar varkens.
FR: un certain nombre de cochons; quelques cochons.
ES: un número de cerdos; unos cuantos cerdos.
kweki agu - to breed pigs - varkens kweken.
nyan agu - to eat pork - varkensvlees eten.
kiri agu - to kill pigs - varkens doden.
agu-ay - pig's eye - varkensoog.
agu-bba - pig rind - varkenshuid.
agubaki - varkensvoerbak - pig trough.
agubere - pork belly - varkensbuik.
agufatu - pork fat - varkensvet.
agufutu - pig's foot - varkenspoot.
agu-ggo - pig butts - varkensbillen.
agumeti - pork - varkensvlees.
aguneki - pork neck - varkensnek.
agunoso - pig nose - varkensneus.
agupen - pigsty - varkensstal, varkenshok.
agupikin - piglet - een big, een varkentje.
agutere - pigtail - varkensstaart.
aguyesi - pig's ear - varkensoor.
mma-agu - pig mother - varken moeder.
Odo: agu e tan agu = a pig stays a pig = een varken blijft een varken.
SR: wantu agu.
EN: a few pigs.
NL: een paar varkens.
FR: quelques cochons.
ES: unos cuantos cerdos.
agububa nn = pigskin = varkenhuid.
agu-ede nn.
EN: pig's head.
NL: varkenskop.
agufutu nn.
EN: pig's foot.
NL: varkenspoot.
FR: pied de porc.
ES: pata de cerdo.
agu-ggo nn.
EN: pig butts.
NL: varkensbillen.
FR: fesses de porc.
ES: nalgas de cerdo.
agumeti nn = pork = varkensvlees = porc.
aguneki nn.
EN: pork neck.
NL: varkensnek.
FR: cou de porc.
ES: cuello de cerdo.
agupen nn - pigsty - varkensstal.
Yani abi wan bigi agupen - Yani has a large pigsty - Yani heeft een grote varkensstal.
Suma e wroko na a agupen? - who works in the pigsty? - wie werkt er in de varkensstal?
Pe a agupen fu yu de? - where is your pigsty? - waar is uw varkensstal?
agupikin nn - piglet - een big, een varkentje.
agusiki nn - swine fever - varkenspest, varkensziekte.
Agusiki panya na ini a kondre - swine fever has spread in the country - varkenspest is in het land verspreid.
agutere nn = pigtail = varkensstaart = queue de porc.
aguyesi nn.
EN: pig's ear.
NL: varkensoor.
FR: oreille de cochon.
ES: oreja de cerdo.
aka 1. vb.
EN: to hook.
NL: vasthaken, aanhaken.
FR: accrocher.
ES: enganchar.
SR: Aka en drape!
EN: Hook it there!
NL: Haak het daar vast!
FR: Accroche-le là!
ES: ¡Enganchalo ahí!
Yani e aka a fensre, noso a ben o way tapu - Yani hooks the window, otherwise it would blow shut - Yani haakt de raam vast, anders gaat het dichtwaaien.
Aka a fensre fosi a way tapu - hook the window before it shuts - haakt de raam vast voordat het dicht waait.
aka 2. nn = a bird of prey = een roofvogel, die jaagt op levende prooien.
Wan aka de na ini a bon - there is a bird of prey in the tree - er is een roofvogel in de boom.
aka 3. vb - to stumble - laten struikelen.
aka wan sma trowe - to stumble someone - iemand laten struikelen, iemand tot struikelen brengen.
Yani aka mi trowe - Yani has stumbled me - Yani heeft mij laten struikelen.
aka 4. vb - to choke - verslikken.
aka ensrefi - to choke - zich verslikken.
Yani e taki dan a e nyan, a o aka ensrefi - Yani talks and eats, he's going to choke - Yani praat en eet, hij zal zich verslikken.
aka 5. vb, ant abra = to repeat a school year = blijven zitten, een schooljaar overdoen, niet bevorderd zijn.
Yani aka a yari disi - Yani is repeating a year this year - Yani is bleven zitten dit jaar.
tan aka - to repeat a year - blijven zitten, een jaar overdoen.
akademiya nn.
EN: the academy.
NL: de academie.
FR: l'académie.
ES: la academia.
fu Sranan Akademiya nn.
EN: of the Surinamese academy.
NL: van de Surinaamse Academie.
FR: de l'Académie du Suriname.
ES: de la Academia de Surinam.
akanswari nn - a glutton - een veelvraat, een gulzigaard.
Yani na wan akanswari, a e nyan furu - Yani is a glutton, he eats a lot - Yani is een veelvraat, hij eet veel.
akatiki nn - a stick with a hook - eenstok met een haak.
Mi teki a akatiki fu way a dyari = I took the stick hook to weed the garden = ik heb de haakstok genomen om de tuin te wieden.
akisi nn - an axe - een bijl.
Pe yu poti a akisi? - where have you put the ax? - waar heb je de bijl gezet?
Suma abi a akisi disi? - who owns this ax? - van wie is deze bijl?
Suma na a eyginari fu a akisi disi? - who is the owner of this ax? - wie is de eigenaar van deze bijl?
akrapana nn, sin krafana = bird trap = vogelval.
Yani e seti wan akrapana - Yani sets a bird trap - Yani zet een vogelval.
aksi 1. vb - to ask - vragen.
San yu wani aksi? - what do you want to ask? - wat wil je vragen?
Yani wani aksi mi wan sani - Yani wants to ask me something - Yani wil mij iets vragen.
San yu e aksi? - what are you asking? - wat vraag je?
Na dati mi wani aksi - that is what i want to ask - dat is wat ik wil vragen.
Yu kan aksi mi - you can ask me - je kan me vragen.
Suma aksi a sani disi? - who has asked this? - wie heeft dit gevraagd?
aksi 2. nn - a question - een vraag.
Mi abi wan aksi - i have a question - ik heb een vraag.
Suma abi moro aksi - who has more questions - wie heeft meer vragen.
aksi-aksi vb - to keep asking - blijven vragen, doorvragen.
Yani e aksi-aksi mi fu wan dala - Yani keeps asking me for a dollar - Yani blijft mij vragen voor een dollar.
No aksi-aksi mi moro! - don't keep asking me! - blijft mij niet vragen!
aksimarki nn = the question mark = het vraagteken.
Pe a aksimarki de? = where is the question mark? = waar is de vraagteken?
Yani frigiti a aksimarki = Yani has forgotten the question mark = Yani heeft de vraagteken vergeten.
akubagengen nn; sin: dordo; pisipatu; pow.
EN: chamber pot, potty.
NL: po, kamerpot, nachtspiegel, pispot, piespot.
FR: un pot de chambre, vase de nuit.
ES: un orinal.
SR: A pisipatu furu!
EN: The chamber pot is full!
NL: De pispot is vol!
FR: Le pot de chambre est plein!
ES: ¡El orinal está lleno!
SR: Maya e go trowe a pow.
EN: Maya is going to empty the potty.
NL: Maya gaat the po ledigen.
FR: Maya va vider le pot de chambre.
ES: Maya va a vaciar el orinal.
SR: Pe a pow de?
EN: Where is the chamber pot?
NL: Waar is de pispot?
FR: Où est le pot de chambre?
ES: ¿Dónde está el orinal?
SR: Yani bay wan nyun akubagengen.
EN: Yani has bought a new potty.
NL: Yani heeft een nieuwe po gekocht.
FR: Yani a acheté un nouveau pot de chambre.
ES: Yani compró un orinal nuevo.
SR: Yani go trowe a pow.
EN: Yani went to empty the potty.
NL: Yani is the po gaan ledigen.
FR: Yani est allé vider le pot de chambre.
ES: Yani fue a vaciar el orinal.
ala 1. nr - all - al.
Wan fufuruman teki ala mi moni - a thief has taken all my money - een dief heeft al mijn geld genomen.
Suma nyan ala den apra? - who has eaten all the apples? - wie heeft al de appels opgegeten?
A bangi gi mi ala den disi - the bank gave me all this - de bank heeft me dit allemaal gegeven.
Ala den boy gwe - all the boys have gone - al de jongens zijn weggegaan.
ala 2. - everything - alles.
You kan teki ala - you can take everything - je kan alles nemen.
Teki ala! - take evevrything! - neem alles!
ala 3. adv, sin ibri - every - elke, iedere.
Yani e wroko ala dey - Yani works every day - Yani werkt elke dag.
Sofi de dya aladey - Sofi is here every day - Sofi hier elke dag.
Maya e leri ibri dey - Maya learns every day - Maya leert iedere dag.
aladati sin ma = in fact = in feite, eigenlijk.
Mi denki na Yani e wroko, aladati na Sofi - I thought Yani is working, in fact it's Sofi - Ik dacht dat Yani aan het werk was, het is in feite Sofi.
aladey = daily = dagelijks.
Yani e go na wroko aladey - Yani goes to work every day - Yani gaat dagelijks naar het werk.
Aladey ala pikin e go na skora - Daily all the children go to school - Dagelijks gaan alle kinderen naar school.
Den fufuruman de na strati aladey - The thieves are daily on the streets - Dagelijks zijn de dieven op straat.
aladei sani - daily business - dagelijkse zaak.
aladi - although, despite - hoewel, ondanks; terwijl.
Aladi mi taki, no go, yu gwe - although I said, don't go, you left. - hoewel ik zei, ga niet, je vertrok.
Aladi Yani bari yu, yu no e arki - despite that Yani warned you, you don't listen - ondanks dat Yani je waarschuwde, je luistert niet.
alamala - all, everything - alles, allemaal.
Yu kan teki alamala = you can take all = je kan alles nemen.
alanya nn, sin swa-alanya, korsow-alanya - bitter orange - bittere sinaasappel.
apresina - orange - sinaasappel.
lemki - lime - lemmetje.
ponpon - grapefruit - pompelmoes.
sitrun - lemon - citroen.
Odo: Swa alanya no e meki apresina. =
De appel valt niet ver van de stam.
alanyabon nn - bitter orange tree - zuur oranjeboom.
alanyabuba nn = bitter orange peel = zuur oranje schil.
alanyasiri nn.
EN: Seed of the bitter orange.
NL: Pit van de zuur oranje.
FR: Graine d'orange amère.
ES: Corazón de naranja sin hueso.
alanyatiki nn.
EN: Branch of a sour orange tree, used as mouth freshener.
NL: Takje van zuur oranjeboom, gebruikt als mondverfrisser.
FR: Brin d'oranger amer, utilisé comme rafraîchisseur d'haleine.
ES: Una ramita de naranjo agrio, utilizada como refrescante bucal.
alape sin alapresi - everywhere - overal.
Alape me e go, yu e go - everywhere I go, you go - overal waar ik ga, ga je.
Moni de alape - money is everywhere - geld is er overal.
alapresi sin alape = everywhere = overal.
Alapresi pe me e go, yu e go - everywhere I go, you go - overal waar ik ga, ga je.
Moni de na alapresi - money is everywhere - geld is er overal.
alasey sin alakanti - all sides - alle kanten.
alata nn - a rat - een rat.
Wan alata kon na ini a oso - a rat has entered the house - een rat is het huis binnengekomen.
Wan alata de na tapu a tafra - a rat is on the table - een rat is op de tafel.
SR: A e dede leki wan alata.
EN: He dies like a rat.
NL: Hij sterft als een rat.
FR: Il meurt comme un rat.
ES: Muere como una rata.
SR: A pina leki wan alata.
EN: He is as poor as a rat.
NL: Hij is zo arm als een rat.
FR: Il est pauvre comme Job.
ES: Es tan pobre como una rata.
SR: A e fufuru leki wan alata.
EN: He steals like a rat.
NL: Hij steelt als een rat.
FR: Il vole comme un rat.
ES: Roba como una rata.
SR: Luku, wan piriskin alata.
EN: Look, a rat with a skin disease.
NL: Kijk, een rat met huidziekte.
FR: Regardez, un rat atteint d'une maladie de peau.
ES: Mira, una rata con una enfermedad de la piel.
alata-kkapepre nn, sin alatapepre - chili pepper - spaanse peper.
Yani go broko alatakakapepre - Yani went to pick chili peppers - Yani is spaanse peper gaan plukken.
alatapasi nn - narrow path - smal paadje.
alatapepre nn, sin alata-kkapepre - chili pepper - spaanse peper.
EN: chili pepper.
NL: chilipeper.
FR: piment d'Espelette.
alatasneki nn, sin alataman - snake type - slangsoort.
alatriya nn - vermicelli - vermicelli.
Sofi e bori alatriya - Sofi is cooking vermicelli - Sofi kookt vermicelli.
omeni wan paki alatriya? - how much does 1 pack of vermicelli cost - hoeveel kost 1 pakje vermicelli.
alen nn - the rain - de regen.
a alen e fadon tranga - It's raining hard - het regent hard.
alen o fadon tamara - it's going to rain tomorrow - het gaat morgen regenen.
finifini-alen nn - drizzle - motregen.
sibibusi - a heavy tropical rain - een zware tropische regen.
pikin alenten - a minor rainy season - kleine regentijd.
bigi alenten - a major rainy season - grote regentijd.
pikin dreyten - a minor dry season - kleine drogetijd.
bigi dreyten - a major dry season - grote drogetijd.
alen-aka nn - lachvalk. Herpetotheres cachinnans (Falconidae).
alenbaki nn - cistern - regenbak.
alenbarin nn - rain barrel - regenvat, regenton.
alenbo nn - rainbow - regenboog.
alendey nn - rainy day - regenachtige dag.
Tide na wan alendey - today is a rainy day - vandaag is een regenachtige dag.
Na tapu alendey mi no e wroko - on rainy days I don't work - op regenachtige dagen werk ik niet.
alendropu nn - raindrop - regendruppel.
Alendropu e fadon tapu mi ede - raindrops fall on my head - regendruppels vallen op mijn hoofd.
Wan alebdropu de na yu fesi-ede - a raindrop is on your forehead - een regendruppel is op je voorhoofd.
alendyakti nn, sin alenkrosi - regenjas, regenmantel.
alenkrosi nn, sin alendyakti = raincoat = regenmantel.
alenten nn.
EN: rainy season.
NL: het regenseizoen, het regentijd.
FR: la saison des pluies.
ES: la temporada de lluvias.
alenwatra nn - rainwater - regenwater.
alenwolku nn - rain clouds - regenwolken.
Luku den alenwolku san e kon! - Look at the rain clouds coming - Kijk naar de regenwolken die aankomen.
aleysi nn - rice - rijst.
Yani e bay wan kili aleysi - Yani buys a kilo of rice - Yani koopt een kilo rijst.
prani aleysi - to plant rice - rijst planten.
aleysigron nn - rice field - rijstveld.
Hani abi wan aleysigron - Yani has a rice field - Yani heeft een rijstveld.
aleysimiri nn - rice mill - rijstmolen.
Maya bay wan aleysimiri - Maya has bought a rice mill - Maya heeft een rijstmolen gekocht.
aleysimiti nn - rice mite - rijstmijt.
Miti de na ini a aleysi - there are rice mites in the rice - er zijn rijstmijten in de rijst.
aleysipapa nn - Surinamese rice pudding - Surinaamse rijstpap.
aleysisaka nn - rice bag - rijstzak.
Den aleysisaka de na ini a oso - the rice bags are in the house - de rijstzakken zijn in het huis.
aleysi-watra nn - rice water - rijstwater, water waarin rijst is gewassen.
altari nn - church altar - kerk altaar.
A domri de fesi a altari - the minister stands in front of the altar - de dominee staat voor het altaar.
Yani e go na fesi a altari - Yani goes for the altar - Yani gaat voor het altaar.
Suma de na a altari - who is at the altar? - wie is bij het altaar?
A domri de fesi a altari - the minister stands in front of the altar - de dominee staat voor het altaar.
Yani e go na fesi a altari - Yani goes for the altar - Yani gaat voor het altaar.
Suma de na a altari - who is at the altar? - wie is bij het altaar?
alwasi 1. vw sin awinsi = even if = zelfs als.
alwasi pasi langa = even if the road is long = zelfs als de weg lang is.
alwasi san = whatever = wat dan ook.
alwasi san pasa = whatever happens = wat er ook gebeurt.
awinsi = even though = ook al.
awinsi mi no de = even though i am not there = ook al ben ik er niet.
amaka nn = hammock = hangmat.
Yani didon na ini wan amaka = Yani is lying in a hammock = Yani ligt in een hangmat.
amalan nn.
EN: salted plum, eaten as a delicacy.
NL: gezouten pruim, als lekkernij gegeten.
FR: prune salée, consommée comme une friandise.
ES: Ciruela salada, consumida como un manjar.
amandra nn - almond - amandelen, tonsillen.
amandra nn - almond - aromatische amandel.
amandrabon nn - almond tree - amandelboom.
ambra nn. - hammer- hamer.
ambrabasi nn.
EN: the chairman.
NL: de voorzitter.
FR: le président.
ES: el presidente.
Amerika nn = America = Amerika.
Amerikan nn = American = Amerikaan.
Amerikan adj = American - Amerikaanse.
Amerikankondre nn = United States Of America = Verenigde Staten van Amerika.
amsoy nn = amsoi = soort bladgroente.
Yani e prani amsoy = Yani is planting amsoi = Yani plant amsoi.
anamu nn - ash throated crake, mustelirallus albicollis - witkeel porseleinhoen, vogelsoort.
Anana nn = the Supreme God in Winti = de Oppergod in Winti.
Anansi 1. nn - clever main character in folk tales - slimme hoofdfiguur in volksverhalen.
anansi 2. nn - a spider - een spin.
anansi-ttey nn, sin anansi-oso - cobweb - spinneweb.
kisi anansi - slapend been hebben.
anansi-oso nn, sin anansi-ttey - cobweb - spinneweb.
anansitori nn - stories about the spider - verhalen over de spin.
anansitori nn, sin leytori - fables - sprookjes.
anansi-ttey nn, sin anansi-oso - cobweb - spinneweb.
anansi-ttey - spider thread - spinnendraad.
anatomi nn = anatomy = anatomie.
anbasadoro nn - ambassador - ambasadeur.
Yani na a anbasadoro na ini Gayana - Yani is the ambassador in Guyana - Yani is de ambassador in Guyana.
anbegi vb, sin begi.
EN: to worship.
NL: aanbidden.
FR: adorer.
ES: adorar.
SR: Sortu Gado yu e anbegi?
EN: Which God do you worship?
NL: Welke God aanbid je?
FR: Quel Dieu adorez-vous?
ES: ¿A qué Dios adoras?
anbeyri nn, sin aksi - hand axe, a small axe - handbijl, klein soort bijl.
Yani e kapu meti nanga wan anbeyri - Yani chops meat with a hand axe - Yani hakt vlees met een handbijl.
anbra nn - hammer - hamer.
anbrabasi nn - chairman - voorzitter.
anbratiki nn - hammer handle - hamersteel.
aneysi-wwiri 1 nn, sin lenbe.
EN: cowfoot plant.
NL: anijsblad.
SC/HH: Lepianthes umbellatum.
anga 1. vb - to lean - leunen.
Yani e anga na mi - Yani leans on me - Yani leunt op mij.
No anga na mi, mi no sabi yu - Don't lean on me, I don't know you - leunt niet op mij, ik ken je niet.
anga 2. vb - to hang - hangen.
Yani e anga na ini a bon - Yani is hanging in the tree - Yani hangt in de boom.
anga 3. vb - to hang - ophangen.
anga krosi - to hang clothes - kleding op te hangen.
anga wan sma - to hang someone up - iemand ophangen.
anga en na wan bon - hang it on a tree - hang het in een boom.
angalanpu nn - hibiscus - hibiscus, soort sierplant.
Yasni abi angalanpu na ini en dyari - i have hibiscus in his garden - ik heb hibiscus zijn tuin.
angisa nn - headscarf - hoofddoek.
den sortu angisa - kinds of headscarf - soorten hoofddoeken:
lontu-ede - kind of angisa - soort angisa.
otobaka - kind of angisa - soort angisa.
let-dem-tok - kind of angisa - soort angisa.
pawtere - kind of angisa - soort angisa.
angri - hunger - honger.
angri e kiri a pikin - the child is hungry - het kind heeft honger.
angri e kiri me - I'm hungry - ik heb honger.
Yani no nyan, angri e kiri en - Yani hasn't eaten, he has hunger - Yani heeft niet gegeten, hij heeft honger.
abi angri - to have hunger - honger hebben.
angri fu - to desire - verlangen.
de nanga angri - to starve - verhongeren.
nyan angri - to starve - honger lijden.
Yani e nyan angri - Yani is starving - Yani lijdt honger.
Watra e kiri mi - i am thirsty - ik heb dorst.
Sribi e kiri mi - i am sleepy - ik heb slaap.
Sribi e teki mi - i am sleepy - ik heb slaap.
SR: pisi e kiri mi!
EN: i want to pee!
NL: ik wil plassen!
FR: Je veux faire pipi!
ES: Quiero orinar!
angribere nn - empty stomach - lege maag.
angriten nn - famine - hongersnood.
angriten de na a kondre - famine is in the land - hongersnoot is in het land.
Te angriten e kon - famine is coming - hongersnood komt eraan.
ankra 1. vb - to anchor - ankeren, vastzetten.
Yani e ankra a boto dya - Yani anchors the boat here - Yani ankert de boot hier.
Pe den o ankra a sipi? - where will they anchor the ship? - waar zullen ze de schip ankeren?
Mi no sabi ankra sipi - I don't know how to anchor ships - ik weet een schip niet te ankeren.
ankra 2. vb - to stay - blijven.
Yani ankra libi drape - Yani has stayed there. - Yani is daar gebleven.
Sofi o ankra dya tu - Sofi will also stay here - Sofi zal ook hier blijven.
Maya e tan ankra tu - Maya stays too - Maya blijft ook.
tan ankra vb, ant lusu - stay - blijven.
ankra 3. nn - an anchor - een anker.
Yani trowe a ankra kaba - Yani has already dropped anchor - Yani heeft anker al laten zakken.
Hari a ankra poti na boto - Pull up the anchor - trek de anker op.
Poti a ankra na boto, kon un gwe! - anchor on board, let's go! - anker aan boord, laten we gaan!
antruwa nn - light green round vegetable - lichtgroene ronde groentesoort.
Yani e bori antruwa - Yanu cooks antroowa - Yanu kookt antroewa.
Sofi e piki wan tu antruwa fu bori - Sofi harvests some antroowa to cook - Sofi oogst een paar antroewa om te koken.
Maya no e nyan antruwa - Maya doesn't eat antroowa - Maya eet geen antroewa.
anu 1. nn - hand - de hand.
EN: the hand.
NL: de hand.
FR: la main.
ES: la mano.
span anu - to work - arbeid verichten, werken.
span anu makandra - to work together - samenwerken, samen het werk doen.
kon meki wi span anu makandra (Botai, Srefidensi) - Come, let us do the work together - Kom, laat ons samen het werk doen.
yepi wan anu - lend a hand - een handje helpen.
anu 2. nn = the arm, the body part = de arm, het lichaamsdeel.
baka-anu = the dorsum, the backhand = de dorsum, de achterhand.
ini-anu, sin bere-anu = the palm = de handpalm.
kko-anu = the elbow = de elleboog.
kruktu-anu = the left hand = de linkerhand.
neki-anu = the wrist = de pols.
ondro-anu = the armpit = de oksel.
leti-anu = the right hand = de rechterhand.
tapu-anu = the upper arm = de bovenarm.
tiki-anu = the forearm = de onderarm.
a skowru = the shoulder = de schouder.
anu 3. nn = a handful = een handjevol.
wan anu sma nomo ben kon na a fesa = a handful of people came to the party = een handjevol mensen kwam naar het feest.
anyumara nn; Hoplias aimara.
EN: wolf fish.
NL: anjoemara, wolfvis.
FR: aïmara, poisson-loup.
ES: el pez lobo.
anyumara-ede nn - hoplias aimara head, wolf fish head - anjoemara kop.
anyumaratere nn - hoplias aimara tail, wolf fish tail - anjoemara staart.
anyumaratifi nn - hoplias aimara teeth, wolf fish teeth - anjoemara tandjes.
Odo: Na a switi fu anyumara e poti en na ini guduman patu.
anyumara-ede nn - hoplias aimara head, wolf fish head - anjoemara kop.
anyumaratifi nn - hoplias aimara teeth, wolf fish teeth - anjoemara tandjes.
anyumaratere nn - hoplias aimara tail, wolf fish tail - anjoemara staart.
aparti 1. adj - special - speciaal.
aparti fasi - in a special way, extra special - op een bijzondere manier.
poti aparti - set aside, set apart - aan de kant zetten.
aparti 2. adv - privately - privé.
Yani taki aparti nanga Sofi - Yani has spoken to Sofi privately - Yani heeft privé met Sofi gesproken.
Mi e nyan aparti nanga Maya - I have dinner with Maya privately - ik eet privé met Maya.
apinti nn - a drum language - een drumtaal.
prey apinti - play apinti, play a drum language - apinti spelen, een drumtaal spelen.
naki apinti - play apinti - apinti spelen.
prey apinti - play apinti - apinti spelen.
Yani e prey apinti - Yani plays apinti - Yani speelt apinti.
Maya lobi apinti - Maya likes apinti - Maya houdt van apinti.
apra nn - apple - appel.
bay wan apra - to buy an apple - een appel kopen.
nyan wan apra - to eat an apple - een appel eten.
broko apra - to pick apples - appels plukken.
piki apra - to pick apples - appels oprapen.
koti wan apra - to cut an apple - een appel snijden.
prani wan apra - to plant an apple - een appel planten.
Yani abi wan apragron - Yani has an apple planting - Yani heeft een appelaanplant.
aprabon nn - apple tree - appelboom.
Yani e prani wan aprabon - Yani plants an apple tree - Yani plant een appelboompje.
Sofi abi tu aprabon - Sofi has two apple trees - Sofi heeft twee appelbomen.
apresina nn = orange = sinaasappel = orange.
Yani e piki wan apresina = Yani picks an orange = Yani plukt een sinaasappel = Yani cueille une orange.
apresinabon nn.
EN: orange tree.
NL:sinaasappelboom.
FR: oranger.
ES: naranjo.
apresinagron nn.
EN: orange grove.
NL:sinaasappelboomgaard.
FR: orangeraie.
ES: naranjal.
apteyki nn - a pharmacy - een apotheek.
Yani e bay dresi na a apteyki - Yani buys medicine at the pharmacy - Yani koopt medicijnen bij de apotheek.
Sofi de na fesi a apteyki - Sofi is in front of the pharmacy - Sofi staat voor de apotheek.
arki vb.
EN: to listen.
NL: luisteren.
FR: écouter.
ES: escuchar.
SR: Mi e arki den.
EN: I listen to them.
NL: Ik luister naar ze.
FR: Je les écoute.
ES: Yo los escucho.
Yani e arki na Radiyow Sranan - Yani listens to Radio Sranan - Yani luistert naar Radio Sranan.
Arki san den sma e taki - listen to what people are saying - luister naar wat de mensen zeggen.
Yu no e arki bun - you do not listen well - je luistert niet goed.
arkiman nn - listener - luisteraar.
arkiman, un kaka yesi - listeners, listen attentively - luisteraars, luister aandachtig.
arkiman, nyunsun na ini Sranantongo - listeners, news in Sranantongo - luisteraars, nieuws in het Sranantongo.
asaw nn - elephant - olifant.
asaw-ay - elephant's eye - olifantenoog.
asawbere - elephant belly - olifanten buik.
asaw-ede - elephant head - olifantenkop.
asawfetitifi - elephant tusk - olifanten slagtand.
asawfutu - elephant's foot - olifantenpoot.
asawnoso - elephant nose - olifanten neus.
asawtere - elephant tail - olifant staart.
asaw-yesi - elephant ear - olifantsoor.
asaw-ay - elephant's eye - olifantenoog.
asema nn - vampire - vampier.
Den asema e dringi brudu - vampires drink blood - vampieren drinken bloed.
Yani na wan asema, a e dringi brudu - Yani is a vampire, he drinks blood - Yani is een vampier, hij drinkt blood.
Asema, dringi yu brudu dan yu gwe! - vampire, drink your blood and leave! - vampier, drink je bloed en ga weg!
asemabuba nn = vampitre skin = vampierhuid.
a sema puru en buba = The vampire has removed its skin. = De vampier heeft zijn huid verwijderd.
asematifi nn - vampire teeth - vampieren tanden.
Yani abi asematifi - Yani has vampire teeth - Yani heeft vampieren tanden.
Sofi e frede Yani asematifi - Sofi is afraid of Yani's vampire teeth - Sofi is bang voor Yani's vampiertanden.
asi nn - horse - paard.
asibere - horse belly - paardenbuik.
asi-ay - horse eye - paardenoog.
asi-yesi - horse ear - paardenoor.
asibaka - horseback - paardenrug.
asifutu - horse leg - paardenbeen.
asitere - ponytail - paardenstaart.
Maya lobi asi - Maya loves horses - Maya houdt van paarden.
Sofi e du na rèy-asi - Sofi does horse riding - Sofi doet aan paardrijden.
asin nn - vinegar - azijn.
Yani e bay wan batra asin - Yani buys a bottle of vinegar - Yani koopt een fles azijn.
Omeni wan litri asin? - How much does a liter of vinegar cost? - hoeveel kost een liter azijn?
poti tapu asin - to soak in vinegar - in azijn laten trekken.
Maya e poti apra tapu asin - Maya steeps apples in vinegar - Maya laat appels in azijn trekken.
asipen nn - a horse stable - paardenstal.
Yani e tan na ini wan asipen - Yani lives in a horse stable - Yani leeft in een paardenstal.
Sofi abi wan asipen - Sofi has a horse stable - Sofi heeft een paardenstal.
asiwagi nn - a horse-drawn carriage - paardenwagen.
asranti adj, sin sranti; kaksi - cheeky, rude, bold - brutaal, vrijpostig.
a umapikin dati asranti - that girl is cheeky - dat meisje is vrijpostig.
Sofi na wan asranti uma - Sofi is a brutal woman - Sofi is een brutale vrouw.
ati 1. nn = a heart = een hart.
mi ati e naki hebi = my heart is beating very hard = mijn hart klopt heel hard.
en ati no e naki moro = his heart no longer beats = zijn hart klopt niet meer.
ati bron = to be angry = boos zijn.
ati 2. vb - to hurt - pijn doen.
pe a dagu beti mi, e ati - where the dog bit me hurts - waar de mij heeft gebeten, doet pijn.
Mi skin e ati mi - my body hurts me - mijn lichaam doet me pijn.
ati wan sma skin - to hurt someone - iemand pijn doen.
gi wan sma pen - to hurt someone - iemand pijn doen.
ati 3. nn - a hat - een pet, een hoed.
Yani weri wan ati - Yani is wearing a cap - Yani heeft een pet aan.
Suma na a man nanga a ati? - who is the person with the hat? - wie is de persoon met de hoed?
bay wan ati - to buy a hat - een pet kopen.
weri wan ati - to wear a hat - een hoed dragen.
atibron nn = anger, fury, rage = boosheid, toorn, woede.
Yani kisi atibron - Yani gets angry - Yani heeft woede gekregen.
Sofi abi atibron bika a lasi - Sofi is angry because she lost - Sofi is woedend, want ze heeft verloeren.
kuku fu atibron - to seethe with anger - koken van woede.
puru atibron na tapu - to vent one's anger on - woede koelen op.
Odo: atibron no e meki bun pikin - arguing brings misery - Ruzie brengt ellende met zich mee.
ati bron = to be angry = boos zijn.
ati-oso nn, sin datra-oso - hospital - ziekenhuis.
Yani de na ati-oso - Yani is in the hospital - Yani ligt in het ziekenhuis.
Sofi e go luku en mma na ati-oso - Sofi visits her mom in the hospital - Sofi bezoekt haar moeder in het ziekenhuis.
go na ati-oso - to go to the hospital - naar het ziekenhuis gaan.
didon na ati-oso - in het ziekenhuis liggen.
wroko na ati-oso - in het ziekenhuis werken.
de na ati-oso - to be in hospital - in het ziekenhuis zijn.
go luku wan sma na ati-oso - to visit someone in the hospital - iemand bezoeken in het ziekenhuis.
awansi, sin awinsi, alwasi - already, even - al, ook al.
winsi a no a tru wortu, ma na wan takifa fu awinsi - winsi is not the real word, but a pronounced form of awinsi, so we always write awinsi - winsi is niet het ware woord, maar het is een uitgesproken vorm van awinsi, dus wij schrijven altijd awinsi.
awara nn - the fruit of the awara palm - de vrucht van de awarapalm. Scn astrocaryum vulgare.
Kon piki awara na ini mi dyari - Come to collect awaras in my garden - Kom awara zoeken in mijn tuin.
Yani e go suku awara - Yani is going to look for awara - ik ga zoeken naar awara.
Mi e go bay awara - i am going to buy awara - ik ga awara kopen.
awarabon nn - the awara palm - de awarapalm.
Mi abi 2 awabon na ini mi dyari - I have two awara palms in my garden - Ik heb twee awarapalmen in mijn tuin.
Yani e prani wan awarabon - Yani plants an awara palm - Yani plant een awarapalm.
awaramaka nn - thorns of the awara palm - doornen van de awarapalm.
Wan awaramaka sutu Yani - a thorn from the awara palm pricked Yani - een doorn van de awarapalm heeft Yani geprikt.
awari nn - opossum - buidelrat. Scn didelphis marsupialis.
fo-ay-awari - four-eyed possum - vieroogbuidelrat, vierogige buidelrat.
froktu-awari - rat-tailed opossum - rattenstaart opossum.
moysimoysi-awari - short-tailed opossum - kortstaartbuidelrat.
watra-awari nn, sin watra-alata - yapok, water opossum - water opossum.
busi-moismoisi - mouse opossum - muis opossum.
awari-ay - the eyes of the opossum - de ogen van de buidelrat.
awaribangi nn -
- a children's game with a table or board with deep places with marbles or small stones.
- een kinderspel met een tafel of bord met diepe plaatsen met knikkers of kleine steentjes.
awaridomri nn - hypocrite - huichelaar, schijnheilige.
awaritere nn - the tail of the awari - de staart van de opossum.
Yani kisi a awari na en tere - Yani has grabbed the awari by its tail - Yani heeft de awari aan zijn staart gepakt.
Mi e si a awaritere - I see the tail of the awari - ik de staart van de awari.
awinsi, sin awansi, alwasi - already, even - al, ook al.
winsi a no a tru wortu, ma na wan takifa fu awinsi - winsi is not the real word, but a pronounced form of awinsi, so we always write awinsi - winsi is niet het ware woord, maar een uitgesproken vorm van awinsi, dus wij schrijven altijd awinsi.
awinsi yu no de - even if you are not there - al ben je er niet.
Awinsi yu no de, wi o gwe - even if you are not there, we will leave - al ben je er niet, wij zullen weggaan.
Awinsi mma no de, mi o kon - even if mam is not there, i will come - al is mama er niet, ik ga komen.
awinsi fa - no matter how, anyway - het maakt niet uit hoe, hoe dan ook.
Yani, awinsi fa, yu musu wakti! - Yani, no matter how, you must wait! - Yani, hoe dan ook, je moet wachten! awinsi olati - no matter what tine - het maakt niet uit hoelaat.
awinsi omeni - no matter how many - maakt niet uit hoeveel.
awinsi oten - no matter when - maakt niet uit wanneer.
awinsi pe - wherever, nomatter where - waar dan ook.
awinsi san - whatever, nomatter what - wat dan ook, wat er ook gebeurt.
awinsi suma - whoever - wie dan ook.
Sofi, awinsi suma, no gi a moni - Sofi, whoever it is, don't give the money. - Sofi, wie het ook is, geef het geld niet.
awinsi suma na yu - whoever you are - wie je ook bent.
awinsi suma yu wani - whoever you want - wie je maar wilt.
ây sin iya - yes - ja.
ây, mi o kon miti yu - yes, i will come to meet you - ja, ik zal je komen ontmoeten.
ay nn.
EN: eye .
NL: oog.
FR: l'œil.
ES: ojo.
SR: Yu ay opo.
EN: Your eyes are open.
NL: Je ogen zijn open.
FR: Vos yeux sont ouverts.
ES: Tus ojos están abiertos.
tapu-ay-wwiri, sin bonfu-ay-wwiri - eyebrow - wenkbrauw.
soro-ay - eye inflammation - oogontsteking.
watra-ay - tears - tranen.
skeri-ay - crossed eyes - schele ogen.
ay e lon watra - tears come from the eyes - tranen komen uit de ogen.
OD: Tapu ay a no sribi.
EN: Closing the eyes is not sleep.
NL: De ogen sluiten is geen slaap.
FR: Fermer les yeux n'est pas dormir.
ES: Cerrar los ojos no es dormir.
de na ay - to be awake - wakker zijn.
doro wan sma na ai - underestimate someone - iemand onderschatten.
doro-ay nn - underestimation - onderschatting.
de na ai - to be alert - waakzaam zijn.
de nanga krin ai - being sober - nuchter zijn.
iti wan ai tapu - pay attention - letten op, in de gaten houden.
fringi wan ai tapu - pay attention - letten op, in de gaten houden.
ori wan ai tapu - pay attention - letten op, in de gaten houden.
de nanga krin ai - to be wide awake - klaarwakker zijn.
no man si na ai - to hate - haten, niet kunnen verdragen.
ori ai na tapu - keep looking straight - strak blijven aankijken.
piri yu ay luku - watching with wide eyes - met grote ogen bekijken.
piri ay gi - to warn - waarschuwen.
tan na ai - stay awake - wakker blijven.
wiki - to be awake - wakker zijn.
sribi - to sleep - slapen, niet waker.
de na ay - to be awake - wakker zijn.
de na ay - to be alert - waakzaam zijn.
aybuba nn = eyelid = ooglid.
ayfutu nn, nekifutu = ankle = enkel.
Sofi skopu mi na mi ayfutu - Sofi kicked me on my ankle - Sofi heeft mij geschopt op mijn enkle.
Mi ayfutu e hati mi - my ankle hurts me - mijn enkel doet mij pijn.
ayra nn = black and brown glutton = zwartbruine veelvraat.
SC: Eira barbara.
Aysa nn, sin gronmama, mma Aysa.
EN: Goddess of the earth.
NL: Godin van de aarde.
FR: Déesse de la terre.
ES: Diosa de la tierra.
SR: Aysa na wan bun uma.
EN: Aysa is a good woman.
NL: Aysa is een goede vrouw.
FR: Aysa est une bonne femme.
ES: Aysa es una buena mujer.
aysiri nn - eyeball - oogbol.
Mi aysiri bigi - my eyeballs are big - mijn oogballen zijn groot.
ayti nr - eight - acht.
Sofi abi ayti dagu - Sofi has eight dogs - Sofi heeft acht honden.
Maya e tan na nomru ayti - Maya lives at number eight - Maya woont op nummer acht.
Yani skrifi wan ayti - Yani wrote an eight - Yani heeft een acht geschreven.
aytidey nn - mourning session 8 days after burial - rouw sessie 8 dagen na begrafenis.
Tamara wan aytdey de gi Mina - Tomorrow there will be a mourning session in memory of Mina -
Morgen is er een rouwsessie ter nagedachtenis aan Mina.
aytifi nn, sin ukutifi - canine tooth - hoektand.
tifi - tooth - tand.
fesitifi - front tooth, incisor - voortand, snijtand.
aytikanti nn - leatherback sea turtle - lederschildpad, type zeeschildpad.
Krape - sea turtle - zeeschildpad.
siksikanti - leatherback sea turtle - lederschildpad; Sc Dermochelys coriacea.
aitikanti - Leatherback sea turtle - lederschildpad; Sc Dermochelys coriacea.
warana - olive ridley sea turtle - olijf ridley zeeschildpad; Lepidochelys olivacea.
kareti - hawksbill turtle, caret turtle - karetschildpad; Sc Eretmochelys imbricata.
aytitenti nr - eighty - tachtig.
Mi abi aytitenti dala - i have eighty dollars - ik heb tachtig dollars.
ayun nn - onion - ui.
wan pisi ayun = a piece of onion = een stukje ui.
Maya e bay wan kilo ayun = Maya buys a kilo of onion = Maya koopt een kilo uien.
Omeni wan ayun? - How much is an onion? - Hoeveel kost een ui?
redi ayun - red onion - rode ui.
ayunbuba nn - onion peel, onion skins - uienschil, uienvellen.
Yani e seri ayunbuba na wwoyo - Yani sells onion peels at the market - Yani verkoopt uienschillen op de markt.
Sofi e bori ayunbuba gi eksi - Sofi boils onion peels for eggs - Sofi kookt uienschillen voor eieren.
ayungron - onion field - uienveld.
Yani abi wan ayungron - Yani has an onion field - Yani heeft een uienveld.
ayunrutu nn - roots of onion - wortels van een ui.
Yu kan bori nanga ayunrutu - You can cook with uinion roots - Je kunt koken met uienwortels.
Maya lobi bori nanga ayunrutu - Maya loves to cook with onion roots - Maya kookt graag met uienwortels.
ay-wwiri nn.
EN: eyelash.
NL: ooghaar, wimper.
FR: poils des yeux.
ES: una pestaña, pelos de los ojos.
HH: Cilium.