SR: A skrifimarki "f".
EN: The letter "f".
NL: De letter "f".
FR: La lettre "f".
ES: La letra "f".
fa 1. ipr; sin: 'o fa'
EN: how.
NL: hoe.
FR: comment.
ES: cómo.
SR: Fa mi kan leri Sranantongo?
EN: How can I learn Surinamese?
NL: Hoe kan ik Surinaams leren?
FR: Comment puis-je apprendre le surinamais?
ES: ¿Cómo puedo aprender surinamés?
Fa a waka? - How are you? - Hoe gaat het? - Comment ça va?
SR: Fa a waka, brada?
EN: How are you, brother?
NL: Hoe gaat het, broer?
FR: Comment ça va, le frère?
ES: ¿Cómo estás hermano?
Fa a e go? - How is it going? - Hoe gaat het? - Comment ça va?
Fa yu tan? - How are you? - Hoe maakt u het? - Comment allez-vous?
Fa fu libi? - How is life? - Hoe is het leven? - Comment est la vie ?
Fa fu a pikin fu yu? - How is your child doing? - Hoe gaat het met jouw kind? - Comment va votre enfant ?
Fa fu a wroko? - How is the job going? - Hoe is het met het werk? - Comment se passe le travail ?
Fa fu den pikin? - How are the children? - Hoe is het met de kinderen? - Comment vont les enfants?
Fa fu yu mma? - How is your mother? - Hoe gaat het met je moeder? - Comment va ta mère?
Fa fu yu brada? - How is your brother? - Hoe gaat het met je broer? - Comment va ton frère?
Fa fu Yani? - How is Yani doing? - Hoe gaat het met Yani? - Comment va Yani?
SR: Fa fu taki "a e go" na ini Sranantongo.
EN: How to pronounce "a e go" in Sranantongo.
NL: Hoe "a e go" uit te spreken in het Sranantongo.
FR: Comment prononcer "a e go" en Sranantongo.
ES: Cómo pronunciar "a e go" en Sranantongo.
fa 2. - how - hoe - comment.
Mi no sabi fa Yani gwe - i do not know how Yani has left - ik weet niet hoe Yani is weggegaan. - Je ne sais pas comment Yani est parti.
Fa no fa - no matter how - hoe dan ook - peu importe comment.
Fa so? - how so? - hoezo? - comment ça? explained: is said when one is surprised - hoezo? uitleg: wordt gezegd als men is verbaasd.
O fa so? - how so? - hoezo? - comment ça?
fa 3. adv - straight away - direct - directement, immédiatement.
fa 4. cjc - because - omdat, aangezien - parce que.
Fa tide na sonde, un no e wroko - because today is Sunday, we are not working - hoe vandaag zondag is, werken wij niet.
fabriki nn.
EN: a factory.
NL: de fabriek.
FR: une usine.
ES: la fábrica.
fadon vb - to fall down - vallen.
fadon dede = drop dead = doodvallen.
Yu kan fadon dede! = you can drop dead! = je kan dood vallen!
fadon flaw = faint, pass out = flauwvallen.
fadon na gron = to fall to the ground = op de grond vallen.
fadon na ini a watra = to fall into the water = in het water vallen.
fadon na ini a peti = to fall into the pit = in de put vallen.
fadon fu a broki = to fall off the bridge = van de brug vallen.
fadon nanga baysigri = to fall off the bike = met de fiets gevallen.
fadon fu a trapu = to fall down the stairs = van de trap vallen.
fadon fu a sturu = to fall off the chair = van de stoel vallen.
faki 1. nn = box = vakje.
wan kroysi na ini a yoysti faki = a cross in the correct box = een kruis in de juiste vakje.
Poti wan kroysi na ini a yoysti faki = a cross in the correct box = Zet een kruisje in de juiste vakje.
faki 2. nn = subject = vak.
Leri wan faki = to learn a subject = een vak leren.
Yu kan leri Sranantongo leki wan faki. = Je kan Surinaams leren als een vak.
fala 1. vb = to cut down = omhakken, vellen.
Sofi e fala wan bon. = Sofi chops down a tree. = Sofi hakt een boom om.
fala 2. vb = to ebb = ebben, eb worden.
falawatra nn = low tide, ebb-tide = eb, laagtij, laagwater.
falsi adj = false, fake; counterfeit = vals, nep.
falsi moni - false money - vals geld. nep geld.
pe yu feni den falsi moni - where did you find counterfeit money - waar heb je vals geld gevonden.
falsi gowtu = galse gold = vals goud, nep goud.
Yani e seri falsi gowtu - Yani si selling fake gold - Yani verkoopt nep goud.
falsi sani = fake stuff = valse spullen.
falisi nn = valise, suitcase = valies, koffer.
tyari a falisi = to carry the suitcase = de valies dragen.
opo a falisi = to open the suitcase = de koffer openen.
sroto a falisi = to lock the suitcase = de koffer op slot doen.
Pe a falisi de? = where is the valise? = waar is the valies.
A valisi tan na Para = the suitcase has remained in Para = the valies is in Para gebleven.
falsi-wwiri nn; sin: proyki.
EN: a wig.
NL: een pruik.
FR: une perruque.
ES: una peluca.
famiri 1. nn - family - familie, gezin.
famiri 2. nn - family member - familielid, gezin.
famiribon nn = pedigree, family tree = stamboom.
famiriman nn = family member = landgenoot.
famiriman nn, sin kondreman = fellow countryman, compatriot = landgenoot.
fara - far - ver.
Yani e tan fara - Yani lives far - Yani woont ver.
farawe - faraway - verweg.
farawe presi - faraway place - verre plaats, verre oorden.
farawe kondre - faraway land - land ver weg, verweg land.
farawe pasi - faraway road, distant route - verre route.
Max Nijman nanga Farawe - Max Nijman with faraway - Max Nijman met verweg.
fasi 1. nn; sin maniri = manner, way = wijze, manier.
Tapu sortu fasi? - in which manner? - Op welke wijze?
Du wan sani tra fasi - do something in a different way - iets op een andere wijze doen.
na wan fasi - it is a way - het is een manier.
na wan fasi fu do sani - it is a way to du things - het is een manier om dingen te doen.
fasi 2. vb; sin meri, hori = to touch = aanraken.
No fasi mi! No meri mi! No fasi hori mi! = do not touch me! = raakt me niet aan!
fasi vb.
EN: to be stuck.
NL: vastzitten.
FR: être coincé.
ES: Estar atascado.
SR: Mi susu tan fasi ini a tokotoko.
EN: My shoe got stuck in the mud.
NL: Mijn schoen bleef vastzitten in de modder.
FR: Ma chaussure est restée coincée dans la boue.
ES: Mi zapato se quedó atascado en el barro.
fasifasi vb - grope - betasten.
Yani e fasifasi sofi - Yani gropes Sofi - Yani betast Sofi.
Yu no musu fasifasi me - you must not grope me - je moet me niet betasten.
fasiprey nn - stalemate, checkmate - patstelling, vastzitting,
vastloping, schaakmat; schaakmat zetten.
Originating from the world of checkers or chess, if the player whose turn it is, cannot
make any move, everything is stuck, then there is a stalemate.
Afkomstig uit de dam- of schaakwereld, als de speler die aan zet is geen enkele
zet kan doen, alles zit vast, dan is er sprake van een patstelling.
Als partijen bij een onderhandeling vast zitten, wordt er ook wel gesproken van een patstelling.
Mi no man sekiseki, a prey fasi - ik kan niet bewegen, de wedstrijd zit vast.
Disi na wan fasiprey - this is a deadlocked match - dit is een vastgelopen wedstrijd.
fasti adj.
EN: fixed.
NL: vaste.
FR: fixé.
ES: fijado.
SR: fasti ten fu a yari.
EN: fixed time of the year.
NL: vaste tijden van het jaar.
FR: périodes fixes de l'année.
ES: épocas fijas del año.
SR: fasti tanpresi.
EN: permanent residence.
NL: vaste verblijfplaats.
FR: résidence permanente.
ES: residencia permanente.
fastiman nn.
EN: permanent employee, employee with a permanent contract.
NL: vaste medewerker, werknemer met een vast contract.
FR: employé permanent, employé avec un contrat permanent.
ES: empleado permanente, empleado con contrato indefinido.
fatu 1. nn - fat - vet.
A fowrumeti lay fatu - the chicken meat has a lot of fat - het kippenvlees heeft veel vet.
Yani e boru nanga fowrufatu - Yano cooks with chicken fat - Yano kookt met kippenvet.
fatu 2. nn; sin nnyan-oli - cooking oil - spijsolie.
omeni wan batra fatu? - How much does a liter of cooking oil cost? - Wat kost een liter spijsolie.
fatu 3. adj; ant mangri - fat - dik.
Yani e waka nanga wan fatu uma - Yani is dating a fat woman - Yani gaat uit met een dikke vrouw.
Yani na wan fatu boy - Yani is a fat boy - Yani is een dikke jongen.
fatu 4. nn. - fatty matter - vettige materie.
fatu 5. vb. - to grease - invetten, met vet insmeren.
fatu 6. adj. - fertile, fruitful - vruchtbaar.
fatu 7. nn. - joke, gag - grap, mop.
prati fatu = to make jokes = grappen maken.
tyari fatu; sin tyari en = to be cozy = gezellig zijn.
fatuman nn = joker = grappenmaker.
fatuman nn. = fatso = dikzak.
faya 1. nn - fire - vuur.
sutu faya gi; sin poti faya gi = to set on fire = in de fik steken, vuur aansteken.
sutu faya gi; sin poti faya gi = incite people = mensen ophitsen.
koti faya - to lighting up - oplichten, flitsen, vonken.
a loktu e koti faya - The Sky is lighting up - De hemel licht op.
Leti a faya - turn on the light - doe het licht aan.
Kiri a faya - tunr off the light - doe het licht uit.
OD: Pe smoko de, faya de tu.
EN: Where there's smoke there's fire.
NL: Waar rook is, is vuur.
FR: Là où il y a de la fumée, il y a du feu.
ES: onde hay humo hay fuego.
teki faya = to catch fire = vlam vatten.
faya 2. adv - bright, hot, warm - fel, heet, warm.
faya 3. adv = fierce, glowing = fel, gloeiend.
faya 4. adv = to be angry = boos zijn.
fayadosu nn, syn fayaston - lighter - aansteker.
Pe a fayadosu de? - where is the lighter? - waar is de aansteker?
fayalobi nn.
EN: ixora, flame of the woods.
NL: pauwenkers.
FR: L'ixora, ixora écarlate.
ES: ixora, Cruz de Malta.
fayapayman
EN: electricity bill.
NL: elektriciteitsrekening.
FR: facture d'électricité.
ES: factura de electricidad.
fayaston nn - flintstone, kernel of a particular plant - vuursteen, pit van een bepaald plant.
fayawatra nn - warm drinks - warme dranken.
Yani e dringo wan fayawatra - Yani drinks a hot drink - Yani drinkt een warme drank.
Sofi, yu dringi fayawatra kba? - Sofi, have you drunk a fayawatra yet?- Sofi, heb je al een fayawatra gedronken?
sortu wan na mi fayawatra? - which one is my fayawatra? - welke is mijn fayawatra?
kofi - coffee - koffie.
skrati - cocoa - cacao.
te - tea - thee.
fayaworon nn - firefly - vuurvlieg.
furu fayaworon de dya - many fireflies are here - veel vuurvliegen zijn hier.
Yani kisi wan fayaworon - Yani has caught a firefly - Yani heeft een vuurvliegje gevangen.
fen nn, sin wway = fin = vin.
fisifen = fish fin = visvin.
feni vb - to find - vinden.
ferboto nn.
EN: a ferry boat.
NL: een veerboot.
FR: un ferry.
ES: un ferry.
fesa nn - party - feest.
fesaman nn - a partygoer - een feestganger.
fesi 1. nn.
EN: the face.
NL: het gezicht.
FR: le visage.
ES: la cara.
SR: Yu kan taki en na mi fesi?
EN: Can you say it to my face?
NL: Kun je het me in mijn gezicht zeggen?
FR: Peux-tu me le dire en face?
ES: ¿Puedes decírmelo en la cara?
SR: Mi e wasi mi fesi.
EN: I wash my face.
NL: Ik was mijn gezicht.
FR: Je me lave le visage.
ES: Me lavo la cara.
SR: Mi e spuru mi fesi.
EN: I rinse my face.
NL: Ik spoel mijn gezicht.
FR: Je me rince le visage.
ES: Me enjuago la cara.
fesi 2. prep - for, front, in front of - voor.
fesi a tafra - in front of the table - voor de tafel.
fesi a oso - in front of the house - voor het huis.
wakti mi na fesi a kerki - wait for me in front of the church - wacht op mij voor de kerk.
fesi 3. loc, sin fesisey, ant baka bakasey - in front, front side - voorop, voorin, voorkant, voorzijde.
Yani de na fesisey - Yani is on the front side - Yani is voorop.
sin fesisey - frontside - voorkant, voorzijde.
ant baka - back side - achterkant.
ant bakasey - back side - achterkant.
fesi 4. - ahead - vooruit, voorop.
Yani de na fesi - Yani is ahead - Yani staat voorop.
Suma de na fesi? - Who is ahead? - wie is vooruit?
fesi-boskopu nn, sin: boskopu na fesi.
EN: preface.
NL: voorbericht, bericht vooraf.
FR: avant-propos.
ES: prefacio.
fesidoro - voordeur - front door.
Yani opo a fesidoro - Yani has open the front door - Yani heeft de voordeur geopend.
Sofi tapu a fesidoro - Sofi has closed the front door - Sofi heeft de voordeur dicht gedaan.
Wan pusipusi de na baka a fesidoro - a cat is behind the front door - een poes is achter de voordeur.
fesi-ede nn - forehead - voorhoofd.
wan poysi kisi Sofi na en fesi-ede - Sofi has a boil on her forehead - Sofi heeft een puist op haar voorhoofd.
Yani naki mi na mi fesi-ede - Yani hit me on my forehead - Yani heeft me geslagen op mijn voorhoofd.
San de na yu fesi-ede? - what's on your forehead? - wat is er op je voor hoofd?
San na a sani san de na yu fes-ede? - what is that thing on your forehead? - wat is dat ding op je voorhoofd?
baka-ede - back of head - achterhoofd.
mindri-ede - middle of the head - midden van het hoofd.
sey-ede - side of the head - zijkant van het hoofd.
fesidyari - front yard - voortuin.
fesifutu nn, ant bakafutu - foreleg - voorpoot.
teki wan fesifutu - take a foreleg - neem een voorpoot.
fesikoki nn - apron - schort, voorschoot.
fesiman - foreman - voorman.
fesipisi - front side - voorkant
fesiprasi - front yard - voorerf.
fesisey - front side - voorkant.
fesitifi nn.
EN: the incisor.
NL: de snijtand.
FR: l'incisive.
ES: el incisivo.
SR: Den fesitifi fu Sofi srapu.
EN: Sofi's incisors are sharp.
NL: De snijtanden van Sofi zijn scherp.
FR: Les incisives de Sofi sont pointues.
ES: Los incisivos de Sofi son afilados.
SR: den ondrosey fesitifi.
EN: the lower incisors.
NL: de onderste snijtanden.
FR: les incisives inférieures.
ES: los incisivos inferiores.
SR: den tapusey fesitifi.
EN: the upper incisors.
NL: de bovenste snijtanden.
FR: les incisives supérieures.
ES: los incisivos superiores.
fesittey - forefront - voorhoede.
fesiwan ant bakawan - voorste
Yu musu teki a fesiwan - you have to take the front one - het voorste moet je nemen.
fesi-wiri nn - front wheel - voorwiel.
A fesi-wiri no e dray - the front wheel does not turn - het voorwiel draait niet.
fesi-wortu nn, sin: wortu na fesi.
EN: preface, foreword.
NL: voorwoord, woord vooraf.
FR: avant-propos.
ES: prefacio.
fesiyari nn - spring - voorjaar.
feti vb - fight - vechten.
feti gi - fight for - vechten voor.
go na feti - gaan vechten.
fetiboto nn, sin: fetisipi.
EN: warship.
NL: oorlogsboot, oorlogsschip.
FR: navire de guerre.
ES: buque de guerra.
fetibakru nn.
EN: fighting spirit; spirit that incites to fight.
NL: vechtgeest; geest die aanzet tot vechten.
FR: esprit combatif; esprit qui incite au combat.
ES: espíritu de lucha; espíritu que incita a la lucha.
fetikaka 1. nn.
EN: fighter boss.
NL: vechterbaas.
FR: chef de combat.
ES: jefe luchador.
fetikaka 2. nn.
EN: combative person.
NL: vechtlustig persoon.
FR: personne combative.
ES: persona combativa.
fetikaka 3. nn.
EN: ruff.
NL: kemphaan.
FR: fraise.
ES: fallar.
fetiman nn - fighter - vechter.
feti-obiya nn.
EN: battle amulet; an object with magical protective powers in battle.
NL: strijdamulet; een voorwerp met magische beschermende krachten in een strijd.
FR: amulette de combat; un objet doté de pouvoirs magiques de protection au combat.
ES: amuleto de batalla; un objeto con poderes mágicos de protección en la batalla.
fetisipi nn; sin: fetiboto.
EN: warship.
NL: oorlogsboot, oorlogsschip.
FR: navire de guerre.
ES: buque de guerra.
fetitifi nn - tusk - slagtand.
asaw tifi - elephant's tooth - olifantstand, slagtand.
fetiwagi nn.
EN: war chariot.
NL: strijdwagen.
FR: char de guerre.
ES: carro de guerra.
feydrasi nn.
EN: federation.
NL: federatie.
FR: fédération.
ES: federación.
feyfi - five - vijf.
feyfi dala - five dollars - vijf dollars.
leni mi feyfi dala! - lend me five dollars - leen mij vijf dollar.
feysti nn, sin fesa - party, festival - feest, festival.
San na a feysti di de drape? - what kind of party is there? - wat voor feest is er daar?
Tamara mi o hori wan fesa - Tomorrow i am having a party - morgen heb ik een feest.
feystidey nn - a holiday - een feestdag.
tide na wan feystidey - today is a holiday - vandaag is een feestdag.
ffrey nn - wing - vleugel.
a doyfi e frey nanga en ffrey - the dove flies with its wings - de duif vliegt met zijn vleugels.
finga nn = finger = vinger.
Sori mi wan finga = show me one finger = wijs me één vinger.
pikinfinga = pinky = pink.
lingafinga = ring finger = ringvinger.
mindrifinga = middle finger = middelvinger.
endeksifinga = index finger = wijsvinger.
doyn = thumb = duim.
fini 1. vb - to crush - fijnmaken.
a blon grofu, fini en moro - the flour is rough, make it finer - het meel is ruw, maak het fijner.
fini 2. vb - to refine - verfijnen.
a planga grofu, fini en moro - the plank is rough, make it finer - de plank is ruw, maak het fijner.
finifini vb - to explain to the details - uitleggen tot de details.
finifini en gi mi - explain me to the details - leg me uit tot in details.
finifini-alen nn - drizzle - motregen.
finifini-alen e fadon = it is drizzling = het motregent.
finpeyri nn.
EN: fireworks.
NL: vuurwerk.
FR: feux d'artifice.
ES: fuegos artificiales.
firi 1 vb. - to feel - voelen.
me e firi bun - i feel good - ik voel me goed.
Mi no e firi bun! = i do not feel good! = ik voel me niet goed.
breyti = happy = blij.
bruya = confused = verward.
bun = good = goed.
frede = afraid = bang.
fruleygi = shy = verlegen.
lobi firi = in love = verliefd.
mandi = angry = boos.
opomofo = surprised = verbaasd.
sari = sad = verdrietig.
siki = sick = ziek.
syen = shame = schaamte.
fruleygi = shy = verlegen.
OD: Suma e firi a pen, na dati o bari.
EN: Whoever feels the pain will scream.
NL: Wie de pijn voelt, zal schreeuwen.
FR: Celui qui ressent la douleur criera.
ES: Quien siente el dolor gritará.
firi 2 vb. = to grope = tasten.
SR: San yu e firi in mi tasi?
EN: What are you doing in my bag?
NL: Wat tast je in mijn tas?
FR: Que fais-tu dans mon sac?
ES: ¿Qué haces en mi bolso?
fisi 1. nn - fish - vis.
fisi-ede - fish head - vissenkop.
fisibuba - fish scale - vissenschub.
fisitere - fish tail - vissenstaart.
bay fisi - to buy fish - vis kopen.
Yani e bay fisi - Yani buys fish - Yani koopt vissen.
Yani e kisi fisi - Yani catches fish - Yani vangt vissen.
omeni wan kilo fisi? - how much is a kilo of fish? - hoeveel is een kilo vis?
omeni wan kilo fisi e kostu? = How much does a kilo of fish cost? = hoeveel kost een kilo vis?
fisi 2. vb - to fish - vissen.
fisi-aka nn - fishhook - vishaak.
fisiboto nn - fishing boat - vissersboot.
fisifen nn, sin fisi-wway = fish fin = visvin.
fisikari - prosecutor - aanklager
skowtu, fisikari te nanga granman - politie, aanklager to the Gouverneur/President.
fisiman nn - fisherman - visser.
fisi-wway nn, sin fisifen = fish fin = visvin.
fisi-wwoyo nn = fish market = vismarkt.
fiyadu nn = fiadoo, type of pastry = fiaddoe, soort gebak.
floto nn.
EN: a raft.
NL: een vlot.
FR: un radeau.
ES: una balsa.
SR: Na sortu lanpresi den poti a floto?
EN: At which port did the raft arrive?
NL: In welke haven kwam het vlot aan?
FR: À quel port le radeau est-il arrivé?
ES: ¿A qué puerto llegó la balsa?
SR: Suma abi a floto disi?
EN: Whose raft is this?
NL: Van wie is deze vlot?
FR: À qui appartient ce radeau?
ES: ¿De quién es esta balsa?
SR: Sofi e bow wan floto.
EN: Sofi builds a raft.
NL: Sofi bouwt een vlot.
FR: Sofi construit un radeau.
ES: Sofi construye una balsa.
fluku 1. vb - to curse - vloeken.
fluku wan sma - iemand vloeken.
fluku 2. nn - a plague, a curse - een vloek.
wan fluku kon tapu wan sma - a curse comes upon someone - er komt een vloek over iemand.
wan fluku kon tapu en - a curse has come upon him - er is een vloek over hem gekomen.
fo nr - four - vier.
fo apra - four apples - vier appels.
fo boy - four boys - vier jongens.
fo dala - four dollars - vier dollars.
fo emre - four buckets - vier emmers.
fo leysi - four times - vier keer.
fo sma - four people - vier mensen.
fo yari - four years - vier jaren.
Yani e bay fo apra - Yani is buying four apples - Yani koopt vier appels.
Fo sma e go na a fesa - Four people are going to the party - vier mensen gaan naar het feest.
Fo leysi mi go na Sranan - I went to Suriname four times - Ik ben vier keer naar Suriname geweest.
SR: Na fo sma nomo?
EN: Only four people?
NL: Slechts vier mensen?
FR: Seulement quatre personnes ?
ES: ¿Sólo cuatro personas?
folku nn, sin pipl - people - volk.
odo: no wan pipl kan gro kon dyadya, efu a e tan tyari a hebi fu lagifiri -
No nation can reach full maturity if it remains hereditarily burdened with a sense of inferiority -
geen volk kan tot volle wasdom komen, dat erfelijk met een minderwaardigheidsgevoel belast blijft.
forku nn - a fork - een vork.
Yani e nyan nanga forku - Yani eats with a fork - Yani eet met vork.
gi mi wan forku - give me a fork - geef mij een vork.
mi no abi forku - I don't have a fork - ik heb geen vork.
pe den froku de? - where are the forks? - waar zijn de vorken?
ala den forku fisti - all the forks are dirty - alle vorken zijn vuil.
fosi 1. - before - alvorens, voordat, eerder.
EN: before.
NL: alvorens, voordat, eerder.
FR: avant.
ES: antes.
SR: fosi yu gwe, yu musu pay.
EN: before you leave, you have to pay.
NL: alvorens je weggaat, moet je betalen.
FR: avant de partir, tu dois payer.
ES: Antes de salir tienes que pagar.
SR: Fosi wi e go moro fara.
EN: Before we move on.
NL: Voor dat wij verder gaan.
FR: Avant de continuer.
ES: Antes de continuar.
fosi 2. - first - eerst.
Mi e go fosi; mi fosi e go - i'll go first - ik ga eerst.
Suma fosi e go? - who goes first? - wie gaat eerst?
A fosiwan - the first - eerste.
A di fu tu - the second - de tweede.
A di fu dri - the third - derde.
A di fu fo - the fourth - vierde.
A di fu feyfi - the fifth - vijfde.
A di fu siksi - the six-th - zesde.
A di fu seybi - the seventh - zevende.
A di fu ayti - the eight - in achtste.
A di fu neygi - the nineth - negende.
A di fu tin - the tenth - tiende.
A di fu erfu - eleventh - elfde.
A di fu twarfu - the twelfth - twaalfde.
A di fu tinadri - the thirteenth - dertiende.
A di fu tinafo - the fourteenth - veertiende.
A di fu tinafeyfi - the vijftiende - vijftiende.
A di fu tinasiksi - the sixteenth - zestiende.
A di fu tinaseybi - the seventeenth - zeventiende.
A di fu tina-ayti - the eighteenth - achttiende.
A di fu tinaneygi - the nineteenth - negentiende.
A di fu twenti - the twentieth - twintigste.
fosifosi - before - vroeger.
heri fosifosi - long ago - heel vroeger.
fositen.
EN: before, in the old days, back in the day.
NL: vroeger.
FR: avant.
ES: antes.
SR: Fositen den sma ben e nyan dagumeti.
EN: Before people ate dog meat.
NL: Vroeger aten mensen hondenvlees.
FR: Avant les gens mangeaient de la viande de chien..
ES: Antes la gente comía carne de perro.
foto - a city - een stad.
fowru nn - bird - vogel.
fowru nn - chicken - kip.
sin: osofowru.
fowrubowtu - chicken leg - kippebout.
fowrudoti nn = Loranthaceae, green parasitic plant = Loranthaceae, groene parasitaire plant.
fowru-ede nn = bird head = vogelkop.
fowrufrey - chicken wing - kippenvleugel.
fowrufutu - chicken feet - kippenpoot.
fowrumeti nn = chicken meat - kippen vlees.
fowru-wwiri nn = chicken feather = kippenveer.
fowtu nn - mistake - fout.
meki wan fowtu - make a mistake - een fout maken.
Yu e meki furu fowtu = you make a lot of mistakes. = je maakt veel fouten.
SR: Dati no ben de fowtu?
EN: Wasn't that wrong?
NL: Was dat niet verkeerd?
FR: N'était-ce pas une erreur?
ES: ¿No estuvo mal eso?
SR: A no de fowtu?
EN: Isn't it wrong?
NL: Is het niet fout?
FR: N'est-ce pas faux?
ES: ¿No está mal?
SR: Puru den fowtu!
EN: correct the mistakes!
NL: Verbeter de fouten!
FR: Corrigez les erreurs!
ES: ¡Corrige los errores!
frantwortu nn = responsibility = verantwoordelijkheid.
frekti 1. adj.
EN: difficult.
NL: moeilijk.
FR: difficile.
ES: difícil.
SR: A wroko disi frekti.
EN: This work is difficult.
NL: Dit werk is moeilijk.
FR: Ce travail est difficile.
frekti 2. vb; sin: brey.
EN: to braid.
NL: vlechten.
FR: vlechten.
SR: Sofi e frekti Yani wwiri.
EN: Sofi braids Yani's hair.
NL: Sofi vlecht Yanis haar.
FR: Sofi tresse les cheveux de Yani.
ES: Sofi trenza el cabello de Yanis.
fremusu nn - bat - vleermuis - une chauve-souris.
fremusu-aka nn - vleermuisvalk - faucon chauve-souris.
frey vb - to fly - vliegen.
a doyfi e frey - the pigeon flies - de duif vliegt.
frey gwe - fly away - wegvliegen.
frey kon - to fly in - aanvliegen.
frey lagi - to fly low - laag vliegen.
frey hey - to fly high - hoog vleiegen.
frey doro - fly through - doorvliegen.
frey psa - to fly by - voorbij vliegen.
frey moro fara - to fly further - verder vliegen.
tan frey doro - to continue to fly - blijven door vliegen.
frey abra = fly over = overvliegen.
freyri vb = flirten = vrijen.
freyri nanga ogri = seksueel misbruik, verkrachting.
dwengi freyri = seks onder dwang, seksueel misbruik, verkrachting.
takru freyri = verkrachting.
freyti vb = = to eat a lot - vreten, veel eten.
freyti leki wan kaw = to eat a lot like a cow = veel eten als een kip.
Yani e freyti leki wan stratidagu = Yani vreet als een straathond.
fri adj.
EN: free.
NL: vrij.
FR: libre.
ES: libre.
fridom nn.
EN: freedom.
NL: de vrijheid.
FR: la liberté.
ES: la libertad.
SR: Maya e feti gi fridom.
EN: Maya fights for Freedom.
NL: Maya vecht voor de vrijheid.
FR: Maya se bat pour la liberté.
ES: Maya lucha por la libertad.
fridomfetiman nn.
EN: freedom fighter.
NL: vrijheidsstrijder.
FR: combattant de la liberté.
ES: luchador por la libertad.
frifasi adv = spontaneously, voluntary = spontaan, vrijwillig.
frigiti vb.
EN: to forget.
NL: vergeten.
FR: oublier.
ES: olvidar.
SR: Mi frigiti fu bay brede.
EN: I forgot to buy bread.
NL: Ik ben vergeten brood te kopen.
FR: J'ai oublié d'acheter du pain.
ES: Me olvidé de comprar pan.
frigiti-ede vb.
EN: a forgetful head.
NL: een vergeetachtig hoofd.
FR: une tête oublieuse.
ES: una cabeza olvidadiza.
SR: Sofi abi wan frigiti-ede.
EN: Sofi has a forgetful mind.
NL: Sofi heeft een vergeetachtig hoofd.
FR: Sofi a un esprit oublieux.
ES: Sofi tiene una mente olvidadiza.
frikowtu nn - cold - verkoude, verkoudheid.
SR: Wan pikin frikowtu e naki mi.
EN: I am suffering from a bit of a cold.
NL: ik heb last van een beetje verkoudheid.
FR: Je souffre d'un petit rhume.
ES: Estoy sufriendo un poco de resfriado.
fristeri vb - to congratulate - feliciteren, gelukwensen.
SR: Ma mi kon fristeri yu.
EN: But I have come to congratulate you.
NL: Maar ik ben gekomen om u te feliciteren.
FR: Mais je suis venu vous féliciter.
ES: Pero he venido a felicitarte.
friteri vb - to tell, to narate - vertellen.
friyari vb.
EN: to have birthday.
NL: jarig zijn.
FR: avoir un anniversaire.
ES: tener un cumpleaños.
SR: A di mi yere yu friyari.
EN: When I heard it was your birthday.
NL: Toen ik hoorde dat je jarig was.
FR: Quand j'ai entendu que c'était ton anniversaire.
ES: Cuando escuché que era tu cumpleaños.
friyaridey nn = birthday, anniversary = verjaardag.
froktu nn.
EN: fruit.
NL: fruit. vrucht.
FR: fruit.
ES: fruta.
froktubon nn.
EN: fruit tree.
NL: fruitboom, vruchtboom.
FR: arbre fruitier.
ES: árbol frutal.
froktububa nn.
EN: fruit peel.
NL: vruchtschil.
FR: écorce de fruit.
ES: cáscara de fruta.
froktusiri nn.
EN: fruit pit.
NL: fruitpit. vruchtpit.
FR: noyau.
ES: hueso.
frow 1 nn.
EN: woman.
NL: vrouw.
FR: femme.
ES: mujer.
SR: Na den frow musu sabi.
EN: The women need to know!
NL: De vrouwen moeten weten!
FR: Les femmes doivent le savoir!
ES: ¡Las mujeres necesitan saberlo!
SR: Un libi den frow!
EN: Leave the women alone!
NL: Laten jullie de vrouwen!
FR: Laissez les femmes tranquilles!
ES: ¡Dejen a las mujeres en paz!
frow 2 nn.
EN: wife.
NL: echtgenote.
FR: épouse.
ES: esposa.
SR: Yu frow breyti.
EN: Your wife is happy.
NL: Je echtgenote is blij.
FR: Votre femme est heureuse.
ES: Tu esposa está feliz.
fruferi 1. vb = to bother = lastig vallen, storen, hinderen.
fruferi 2. vb = to tease = plagen.
fruferi 3. vb = to be bored = zich vervelen.
Mi e fruferi mi = I am bored = ik verveel me.
fruferi 4. adj.
EN: annoying, pesky, bothersome.
NL: vervelend, hinderlijk, lastig.
FR: ennuyeux, gênant.
ES: molesto, problemático.
SR: Wan fruferi uma e tan drape.
EN: An unpleasant woman lives there.
NL: Een vervelende vrouw woont daar.
FR: Une femme désagréable vit là.
ES: Allí vive una mujer desagradable.
fruku = early = vroeg.
so fruku = zo vroeg = so early.
Pe yu e go so fruku? = where are you going so early? = waar ga je zo vroeg?
fruku mmanten = early in the morning = smorgens vroeg.
A fruku tumsi = it's way too early = het is veel te vroeg.
frukufruku adv - very early - heel vroeg.
Yani e go na wroko frukufruku - Yani goes to work very early - Yani gaat heel vroeg naar het werk.
frustan vb - to understand - verstaan.
Mi no frustan - I do not understand - Ik begrijp het niet.
frustan nn - mind, sense - verstand.
pe yu poti yu frustan? - where have you put your mind? - waar heb je je verstand gezet?
fruteri vb. ✓
sin: taki gi.
EN: to tell, to narrate.
NL: vertellen.
FR: raconter.
ES: narrar.
SR: Ala den sani san mi fruteri.
EN: All that I have told.
NL: Alles wast ik heb verteld.
FR: Tout ce que j'ai raconté.
ES: Todo lo que he contado.
Sofi e fruteri someni sani - Sofi tells so many things - Sofi vertelt zoveel dingen.
Den sani san mi fruteri - the things that i have told. - de dingen die ik heb verteld.
San y e fruteri dya? - what are you saying here? - wat vertel je hier?
San Yani fruteri na tru - what Yani has said, is true - wat Yani heeft verteld, is waar.
Suma fruteri yu a leytori dati? - who has told you that lie? - wie heeft jou die leugen verteld?
frutrow vb = to trust = vertrouwen.
frutrow wan sma = to trust someone = iemand vertrouwen.
Mi no e frutrow no wan sma = I don't trust anyone = ik vertrouw niemand.
fruwakti vb = to expect = verwachten.
fruwondru vb - to amaze - verwonderen.
fu 1.
EN: from.
NL: uit.
FR: de.
ES: de.
SR: Den apra komopo fu Sranan.
EN: The apples come from Suriname.
NL: De appels komen uit Suriname.
FR: Les pommes viennent du Suriname.
ES: Las manzanas proceden de Surinam.
fu 2.
EN: to.
NL: om te; te.
FR: à.
ES: para.
SR: Yani abi wroko fu du.
EN: Yani has works to do.
NL: Yani heeft werk te doen.
FR: Yani a du travail à faire.
ES: Yani tiene trabajo que hacer.
fu 3.
EN: of.
NL: van.
FR: de.
ES: de.
SR: A buku fu Maya.
EN: The book of Maya.
NL: Het boek van Maya.
FR: Le livre de Maya.
ES: El libro de Maya.
SR: A buku fu Maya de tapu a tafra.
EN: The book of Maya is on the table.
NL: Het boek van Maya is op de tafel.
FR: Le livre de Maya est sur la table.
ES: El libro de Maya esta sobre la mesa.
SR: A pikin fu Maya de dya.
EN: The child of Maya is here.
NL: Het kind van Maya is hier.
FR: L'enfant de Maya est ici.
ES: El niño de Maya está aquí.
SR: na fu.
EN: to belong to.
NL: hehoren aan.
FR: appartenir à.
ES: pertenecer a.
SR: a oto disi na fu mi.
EN: this car belongs to me.
NL: deze auto behoort aan mij.
FR: Cette voiture est à moi.
ES: Este coche es mio.
fufuru vb - to steal - stelen.
fufuruman vb - thief - dief.
fufuruman nomo; sin: soso fufurman = aleen maar dieven.
SR: A foto disi abi furu fufuruman.
NL: Deze stad heeft veel dieven.
FR: Cette ville a beaucoup de voleurs.
SR: Furu fufuruman de na ini a foto disi.
NL: Er zijn veel dieven in de stad.
funanku 1. adv = mainly = voornamelijk.
Wan boskopu funanku gi yu! = A message mainly for you! = Een bericht voornamelijk voor u!
funanku 2. adj, sin: prenspari - important - belangrijk.
fundamenti nn.
EN: a foundation.
NL: een stichting.
FR: une fondation.
ES: una fundación.
furu adv, ant pikinso - a lot of - veel.
bun furu - a lot, quite a few - heel veel, heleboel.
furu furu - a lot - heel veel.
san wi si furu furu dya - which we see a lot here - die wij hier heel veel zien.
Mi abi bun furu moni = I have a lot of money. = ik heb heel veel geld. = J'ai beaucoup d'argent. = Tengo mucho dinero.
Furu sma de dya = There are many people here. = Er zijn veel mensen hier.
furumun nn, sin: munkenki - full moon - vollemaan.
futu 1. nn - foot - voet.
mi futu e ati mi - my foot hurts me - mijn voet doet me pijn.
misi futu - to trip - struikelen.
futu 2. nn, sin: munsiki = menstruation = menstruatie.
de na mun-oso = to menstruate = mentrueren.
de tapu en futu = to menstruate = mentrueren.
kisi en futu = to menstruate = mentrueren.
mun-oso = room for menstruating woman = kamer voor menstruerende vrouw.
mun-osoman, sin futuman = menstruating woman = menstruerende vrouw.
futuman-nnyan, sin mun-osoman nnyan = food prepared by and a menstruating woman = eten klaargemaakt door en een menstruerende vrouw.
futubal nn = football = voetbal.
futuboy nn.
EN: errand boy.
NL: loopjongen, boodschappenjongen, manusje van alles; handlanger.
FR: garçon de courses.
ES: chico de los recados, mandadero, recadero, mensajero.
SR: Yani na wan futuboy fu Sofi.
EN: Yani is an errand boy of Sofi.
NL: Yani is een loopjongen van Sofi.
FR: Yani est un garçon de courses de Sofi.
ES: Yani es un chico de los recados de Sofi.
SR: Maya, Fa a waka? Mi abi wan futuboy fanowdu!
EN: Maya, how are you? I need an errand boy!
NL: Maya, Hoe gaat het? Ik heb een loopjongen nodig!
FR: Maya, comment vas-tu? J'ai besoin d'un garçon de courses!
ES: Maya, ¿cómo estás? ¡Necesito un chico de los recados!
SR: Hey Sofi, Fa fu yu? Den futuboy fu mi no de dya!
EN: Hi Sofi, how are you? My errand boys aren't here!
NL: Hallo Sofi, Hoe is met je? De loopjongens van mij zijn niet hier!
FR: Salut Sofi, comment vas-tu ? Mes garçons de courses ne sont pas là!
ES: Hola Sofi, ¿cómo estás? ¡Mis recaderos no están!
SR: Pe ala yu futuboy de?
EN: Where are all your errand boys?
NL: Waar zijn al je loopjongens?
FR: Où sont tous tes garçons de courses?
ES: ¿Dónde están todos tus chicos de los recados?
SR: Mi o sorgu fu abi mi eygi futuboy.
EN: I will make sure I have my own errand boy.
NL: Ik zal zorgen om mijn eigen loopjongen te hebben.
FR: Je m'assurerai d'avoir mon propre garçon de courses.
ES: Me aseguraré de tener mi propio chico de los recados.
futuman nn, sin mun-osomaan = menstruating woman = menstruerende vrouw.
de tapu en futu, sin kisi futu = to menstruate = menstrueren.
futuman-nnyan nn, sin mun-osoman nnyan = food prepared by and a menstruating woman = eten klaargemaakt door en een menstruerende vrouw.
futuman-nnyan nn = food prepared by and a menstruating woman = eten klaargemaakt door en een menstruerende vrouw.
fyofyo nn, sin fluku kunu - a curse - een vloek.
Yu o kisi fyofyo = you will be cursed = je gaat bevloekt worden.
fyofyo-watra nn = aromatic douch to brake the curse (a fyofyo) = kruidenbad om de vloek (a fyofyo) weg te nemen.